Σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες – Ελλάδα, Γαλλία, Σουηδία, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο – διεξήχθη έρευνα για τη στάση των πολιτών απέναντι στη Δημοκρατία, τα προβλήματα που εντοπίζουν και τις προοπτικές της. Η «έρευνα για τη Δημοκρατία» πραγματοποιήθηκε από την aboutpeople για λογαριασμό του Progressive Lab, με συμμετοχή 5.043 ατόμων με δικαίωμα ψήφου, οι οποίοι απάντησαν σε ερωτήσεις για τη λειτουργία του Κοινοβουλευτισμού, την εμπιστοσύνη στους Θεσμούς και τις αξίες της Δημοκρατίας. Η συλλογή στοιχείων έγινε διαδικτυακά από τις 25 Νοεμβρίου έως τις 16 Δεκεμβρίου 2025.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι δημοκρατικές αξίες παραμένουν κυρίαρχες στις πέντε χώρες, ενώ η δυσαρέσκεια των πολιτών αφορά κυρίως τη λειτουργία της Δημοκρατίας και όχι την ίδια τη δημοκρατική αρχή. Υπάρχει η αίσθηση ότι οι πολίτες δεν ακούγονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων, και παρά τη μειοψηφική παρουσία αντικοινοβουλευτικών απόψεων, κάποιοι δεν θεωρούν την Ακροδεξιά απειλή για τη Δημοκρατία. Μειοψηφικά αλλά αισθητά, ένα ποσοστό πολιτών θα αποδεχόταν έναν ηγέτη που παραβιάζει δημοκρατικούς κανόνες αν ήταν αποτελεσματικός, όμως το 68,9% απορρίπτει αυτή την ιδέα.
Η αποστασιοποίηση των πολιτών από τα κόμματα επιβεβαιώνεται, με σημαντικά προβλήματα όπως η επιρροή των μεγάλων συμφερόντων και η έλλειψη λογοδοσίας των πολιτικών. Η εμπιστοσύνη στους Θεσμούς παραμένει χαμηλή, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να συγκεντρώνει το υψηλότερο ποσοστό στο 42,9%. Τεχνητή Νοημοσύνη και social media θεωρούνται πλέον βασικές απειλές για τη Δημοκρατία, ανατρέποντας προηγούμενες αντιλήψεις για τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η απαισιοδοξία για το μέλλον κυριαρχεί σε όλες τις χώρες.
Η ελληνική κοινωνία εμφανίζεται πιο προσηλωμένη στη Δημοκρατία και πιο πολιτικοποιημένη, αλλά και πιο δυσαρεστημένη από τη λειτουργία της, με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά δυσαρέσκειας για τη διαφθορά και τη Δικαιοσύνη. Στο ερώτημα «παρά τα προβλήματά της, υπάρχει καλύτερο πολίτευμα από τη Δημοκρατία;», θετική απάντηση έδωσε το 78,8% των Ελλήνων, το 74,6% των Βρετανών, το 71,2% των Σουηδών, το 68% των Ρουμάνων και το 67,1% των Γάλλων.
Ωστόσο, όσον αφορά την ικανοποίηση από τη λειτουργία της Δημοκρατίας στη χώρα τους, το ποσοστό είναι πολύ χαμηλότερο: μόλις το 22,7% των Ελλήνων δηλώνει ικανοποιημένο, το 28,7% των Γάλλων, το 31,5% των Ρουμάνων, το 53,2% των Βρετανών και το 64,1% των Σουηδών. Η απαισιοδοξία για το μέλλον των νέων γενιών είναι επίσης έντονη: το 72,9% των Ελλήνων θεωρεί ότι τα παιδιά ηλικίας 10-17 ετών θα ζήσουν χειρότερα από τις προηγούμενες γενιές, ενώ μόλις το 15,7% δηλώνει ικανοποιημένο από την παρούσα προσωπική οικονομική κατάσταση.
