Ιός Δυτικού Νείλου: Έξαρση έως τα μέσα Σεπτεμβρίου – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές για τον ιό του Δυτικού Νείλου, καθώς το επόμενο διάστημα και έως περίπου τα μέσα Σεπτεμβρίου θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για την εξέλιξη των κρουσμάτων. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού, υπογραμμίζουν όμως πως η πρόληψη και η ατομική προστασία από τα κουνούπια είναι καθοριστικής σημασίας.

Το μήνυμα αυτό μεταφέρει ο καθηγητής Παθολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διευθυντής της Α’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής του ΑΧΕΠΑ, Χρήστος Σαββόπουλος, ο οποίος εκτιμά ότι μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου είναι πιθανό να καταγραφεί περαιτέρω έξαρση των περιστατικών.

Όπως εξηγεί, οι υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με την αυξημένη υγρασία δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη και τη δραστηριότητα των κουνουπιών, αυξάνοντας αντίστοιχα τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού.

Φέτος, σύμφωνα με τον ίδιο, η μεγαλύτερη συγκέντρωση περιστατικών εντοπίζεται στη Νότια Ελλάδα και ιδιαίτερα από την Αττική και νοτιότερα. Η εικόνα διαφοροποιείται σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια, όταν περισσότερα κρούσματα καταγράφονταν στη Βόρεια και την Κεντρική Ελλάδα, κυρίως στον κάμπο των Σερρών, στις πεδινές περιοχές της Θεσσαλονίκης και στη Θεσσαλία.

Ενδεικτικό της φετινής γεωγραφικής διαφοροποίησης είναι, όπως ανέφερε, ότι μέχρι στιγμής δεν έχει χρειαστεί να νοσηλευτεί ασθενής με ιό του Δυτικού Νείλου στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία, στην Ελλάδα έχουν ήδη καταγραφεί 157 κρούσματα και 13 θάνατοι που συνδέονται με τον ιό του Δυτικού Νείλου.

Ο κ. Σαββόπουλος τονίζει ότι ο βασικός τρόπος αντιμετώπισης είναι η πρόληψη, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική αντιική θεραπεία για τη νόσο.

Παράλληλα, σημειώνει ότι ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού, το οποίο προηγουμένως έχει τραφεί από μολυσμένο πτηνό.

Αυτό σημαίνει ότι ένα τσίμπημα κουνουπιού δεν συνεπάγεται αυτομάτως μετάδοση του ιού, καθώς μόνο συγκεκριμένα κουνούπια που έχουν μολυνθεί μπορούν να τον μεταδώσουν.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή νόσηση

Η κλινική εικόνα διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σύμφωνα με τον καθηγητή Παθολογίας του ΑΠΘ, περίπου 80% έως 85% όσων μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα και σε πολλές περιπτώσεις δεν αντιλαμβάνονται ποτέ ότι ήρθαν σε επαφή με τον ιό.

Ένα ποσοστό της τάξης του 10% έως 13% μπορεί να παρουσιάσει ήπια συμπτώματα που θυμίζουν ελαφρά γρίπη.

Το σοβαρότερο ενδεχόμενο αφορά περίπου το 2% των ατόμων που θα μολυνθούν, στους οποίους μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές και αυξημένος κίνδυνος για τη ζωή τους.

Μεγαλύτερη ευπάθεια παρουσιάζουν κυρίως άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, καθώς και άνθρωποι που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, όπως καρδιοπάθειες, νεφροπάθειες και σακχαρώδη διαβήτη.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μπορεί στις σοβαρές περιπτώσεις να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα ή άλλες νευρολογικές επιπλοκές.

Σε τέτοιες περιπτώσεις ενδέχεται να απαιτηθεί νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και υποστηρικτική αγωγή. Όπως επισημαίνει ο κ. Σαββόπουλος, μια παρατεταμένη νοσηλεία στη ΜΕΘ μπορεί να συνοδευτεί και από πρόσθετους κινδύνους, όπως ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις ή επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας.

Πρόληψη και προστασία από τα κουνούπια

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα μέτρα ατομικής προστασίας και στον περιορισμό των συνθηκών που ευνοούν την παρουσία κουνουπιών γύρω από κατοικίες και αυλές.

Ο καθηγητής συστήνει να αποφεύγεται το πότισμα γκαζόν και εξωτερικών χώρων κατά τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών, ιδιαίτερα από τις 19:00 έως τα μεσάνυχτα, ώστε να περιορίζεται η υγρασία που μπορεί να τα προσελκύσει.

Παράλληλα, αναφέρεται στην ανάγκη χρήσης εντομοαπωθητικών, με ιδιαίτερη προσοχή στις ευπαθείς ηλικιακές ομάδες, καθώς και στη συχνή προσωπική υγιεινή, ειδικά κατά τις ημέρες έντονης ζέστης.

Όπως επισημαίνει, ο ιδρώτας μπορεί να προσελκύσει τα κουνούπια, γεγονός που καθιστά σημαντική τη μείωση της έκθεσης τις ώρες κατά τις οποίες αυτά εμφανίζουν μεγαλύτερη δραστηριότητα.

Καθοριστικό ρόλο έχουν και οι συστηματικοί ψεκασμοί από τις αρμόδιες υπηρεσίες, κυρίως σε περιοχές με στάσιμα νερά ή άλλες εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.

Το διάστημα μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου θεωρείται κρίσιμο, καθώς ο συνδυασμός ζέστης και υγρασίας μπορεί να διατηρήσει αυξημένους τους πληθυσμούς των κουνουπιών και να οδηγήσει σε νέα κρούσματα.

Το βασικό μήνυμα των ειδικών παραμένει σαφές: δεν απαιτείται πανικός, απαιτούνται όμως επιτήρηση, πρόληψη και συστηματικά μέτρα προστασίας, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους και όσους αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα υγείας.