Κουμουνδούρου καλεί Κοτζιά – Το σχέδιο διάσωσης και τα «αγκάθια» με Πολάκη

Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται η προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ για ανασύνταξη και διεύρυνση, με την επιστροφή του Νίκου Κοτζιά στην Αθήνα στις 16 Σεπτεμβρίου να θεωρείται κομβικό σημείο για τις συζητήσεις με το ΠΡΑΤΤΩ και για τη δημιουργία ενός ευρύτερου προοδευτικού μετώπου.

Στην Κουμουνδούρου αντιμετωπίζουν την πιθανή συνεργασία με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών και τον πολιτικό φορέα του ως μια από τις πρώτες ουσιαστικές δοκιμασίες της στρατηγικής διευρύνσεων που έχει επιλέξει η νέα συλλογική ηγεσία. Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί ένα πολιτικό σχήμα που θα μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις κυβερνητικές πολιτικές, αλλά και να δώσει στον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ προοπτική εκλογικής επιβίωσης.

Οι συζητήσεις αναμένεται να ενταθούν αμέσως μετά την επιστροφή του Νίκου Κοτζιά. Στελέχη της Κουμουνδούρου εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξα, θεωρώντας ότι μια συμφωνία με το ΠΡΑΤΤΩ θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη κινητικότητα στον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς.

Σε αυτό το πλαίσιο επανέρχονται στο προσκήνιο και ονόματα στελεχών που έχουν απομακρυνθεί εδώ και χρόνια από τον ΣΥΡΙΖΑ. Μεταξύ αυτών αναφέρονται ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Σταύρος Κοντονής και ο πρώην υπουργός Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης, οι οποίοι διατηρούν πολιτικές και προσωπικές σχέσεις με τον Νίκο Κοτζιά.

Μια τέτοια επιστροφή θα είχε περισσότερο συμβολικό παρά αριθμητικό βάρος. Θα έδινε όμως στην Κουμουνδούρου τη δυνατότητα να υποστηρίξει ότι αρχίζει να αναστρέφει την πολυετή πορεία αποχωρήσεων, διασπάσεων και εσωτερικής αποσύνθεσης που έχει συρρικνώσει δραματικά την εκλογική και οργανωτική δύναμη του κόμματος.

Ο Πολάκης, οι παλιές συγκρούσεις και τα δύσκολα «αγκάθια»

Η διαδρομή προς οποιαδήποτε συμφωνία απέχει πολύ από το να θεωρείται εύκολη. Στη μέση βρίσκονται παλιές πολιτικές συγκρούσεις και προσωπικές αντιπαραθέσεις, με σημαντικότερο εμπόδιο τις τεταμένες σχέσεις του Παύλου Πολάκη με τον Νίκο Κοτζιά, τον Γιώργο Σταθάκη και τον Σταύρο Κοντονή.

Το βάρος των διαβουλεύσεων αναμένεται να σηκώσουν κυρίως ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής Νίκος Παππάς, ο γραμματέας Οργανωτικού Γιάννης Μπουλέκος, καθώς και τα στελέχη του επικοινωνιακού επιτελείου Γιώργος Παναγιωτόπουλος και Δημήτρης Μελίδης, που έχουν αναλάβει ενεργό ρόλο στις επαφές για τις διευρύνσεις.

Το βασικό πρόβλημα για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι πλέον υπαρξιακό. Έπειτα από αλλεπάλληλες διασπάσεις, εκλογικές ήττες και την εμφάνιση νέων πολιτικών σχημάτων στον ίδιο χώρο, η Κουμουνδούρου καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να παραμείνει κοινοβουλευτική δύναμη και να αποκτήσει ξανά πολιτική χρησιμότητα.

Η παρουσία του νέου πολιτικού εγχειρήματος του Αλέξη Τσίπρα περιπλέκει ακόμη περισσότερο την εξίσωση. Ο πρώην πρωθυπουργός εξακολουθεί να ασκεί ισχυρή επιρροή σε τμήμα του πρώην εκλογικού ακροατηρίου του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ η δημιουργία ξεχωριστού πολιτικού πόλου έχει περιορίσει ακόμη περισσότερο τον διαθέσιμο χώρο για την Κουμουνδούρου.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Παύλος Πολάκης εξακολουθεί να διατηρεί διακριτή πολιτική γραμμή. Έχει ήδη ζητήσει τη διεξαγωγή συνεδρίου τον Φεβρουάριο με αντικείμενο και την εκλογή προέδρου, παρά το γεγονός ότι η σημερινή ηγεσία έχει επιλέξει συλλογικό μοντέλο διοίκησης με άμεση προτεραιότητα την εκλογική προετοιμασία.

Στελέχη της Κουμουνδούρου επιχειρούν να υποβαθμίσουν τις εσωτερικές διαφωνίες, επιμένοντας ότι προέχει η μάχη ώστε ο ΣΥΡΙΖΑ να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική παρουσία στις επόμενες εκλογές. Ωστόσο, οι επιφυλάξεις απέναντι στις επιλογές της ηγεσίας παραμένουν και κανείς δεν μπορεί να θεωρήσει δεδομένο ότι οι διαφορετικές τάσεις θα κινηθούν χωρίς νέες συγκρούσεις.

Η απουσία Πολάκη από τη φετινή ΔΕΘ ενίσχυσε τις σχετικές συζητήσεις. Από την Κουμουνδούρου αποδόθηκε σε υποχρεώσεις που σχετίζονται με την υπόθεση Novartis, όμως πολιτικά η απόστασή του από συγκεκριμένες επιλογές και πρόσωπα της νέας ηγετικής ομάδας δεν περνά απαρατήρητη.

Αναζητούν «προοδευτικό μέτωπο» ενώ ο χώρος παραμένει κατακερματισμένος

Ο ΣΥΡΙΖΑ προετοιμάζεται παράλληλα να παρουσιάσει στη ΔΕΘ ένα αριστερό και προοδευτικό πρόγραμμα διακυβέρνησης, επιχειρώντας να χαράξει σαφείς γραμμές απέναντι τόσο στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας όσο και στα υπόλοιπα πολιτικά σχήματα που διεκδικούν τον ίδιο χώρο.

Στην προεκλογική του ατζέντα αναμένεται να εντάξει τις θέσεις του για τα δημόσια πανεπιστήμια, το ιδιωτικό χρέος, την πρόωρη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους, καθώς και τις υποθέσεις που χρησιμοποιεί για να ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση.

Η Κουμουνδούρου έχει επίσης επαναφέρει προτάσεις για δημόσιο έλεγχο της ΔΕΗ, δημόσια τραπεζική παρουσία και υπεράσπιση του δημόσιου πανεπιστημίου, επιχειρώντας να δημιουργήσει σαφέστερο αριστερό πολιτικό στίγμα σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.

Ταυτόχρονα, επιμένει στην ανάγκη πολιτικών συγκλίσεων. Η συζήτηση αποκτά νέα δυναμική μετά και τις τοποθετήσεις του επικεφαλής της Νέας Αριστεράς Γαβριήλ Σακελλαρίδη, ο οποίος από τη Θεσσαλονίκη μίλησε για ανάγκη προγραμματικού διαλόγου, κοινών δράσεων, πολιτικής ενότητας και ακόμη και πιθανής κοινής πολιτικής έκφρασης ενόψει των εκλογών.

Η τοποθέτηση αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα προς την Κουμουνδούρου, χωρίς να σημαίνει ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά. Η Νέα Αριστερά έχει παράλληλα διατυπώσει σαφείς πολιτικές αποστάσεις από το νέο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα και ζητά οποιαδήποτε συνεργασία να στηρίζεται σε συγκεκριμένο πρόγραμμα και όχι σε μια απλή εκλογική συγκόλληση.

Αυτό ακριβώς είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα ολόκληρου του χώρου. ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, ΠΡΑΤΤΩ και οι υπόλοιπες δυνάμεις μπορεί να συμφωνούν στην ανάγκη ανασύνθεσης, κουβαλούν όμως ταυτόχρονα χρόνια συγκρούσεων, προσωπικές αντιπαραθέσεις και διαφορετικές στρατηγικές για την επόμενη ημέρα.

Για την Κουμουνδούρου, επομένως, η πιθανή συμφωνία με τον Νίκο Κοτζιά αποτελεί μόνο την αρχή. Το πραγματικό στοίχημα είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να μετατρέψει τις προσθήκες προσώπων σε πολιτική ανασυγκρότηση και να πείσει ένα εκλογικό σώμα που έχει ήδη απομακρυνθεί μαζικά από το κόμμα.

Η προσπάθεια δημιουργίας ενός «προοδευτικού μετώπου» έχει νόημα μόνο εφόσον αποκτήσει κοινό πολιτικό περιεχόμενο και κοινωνική απήχηση. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να καταλήξει σε μια συγκέντρωση πρώην υπουργών και στελεχών ενός χώρου που προσπαθεί να ξανασυναντήσει τον εαυτό του την ώρα που οι ψηφοφόροι του έχουν ήδη αναζητήσει άλλες πολιτικές επιλογές.