Λιγότερο από τρεις μήνες μετά την τελευταία δημοσιονομική παράλυση, οι Ηνωμένες Πολιτείες οδηγούνται εκ νέου στο γνώριμο –και πολιτικά τοξικό– σενάριο του shutdown. Από τα μεσάνυχτα της Παρασκευής (τοπική ώρα) το ομοσπονδιακό κράτος εισέρχεται σε καθεστώς μερικής αναστολής λειτουργιών, καθώς το Κογκρέσο δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει τη διαδικασία έγκρισης νέου προϋπολογισμού. Αν και συμφωνία-πλαίσιο επετεύχθη την Πέμπτη ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και τους Δημοκρατικούς, αυτή δεν επαρκεί για να αποτραπεί άμεσα η κρίση.
Η νέα σύγκρουση δεν αφορά φοροαπαλλαγές ή κοινωνικές δαπάνες, όπως στο παρελθόν, αλλά αγγίζει την καρδιά της μεταναστευτικής πολιτικής και τον ρόλο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης (ICE). Οι Δημοκρατικοί μπλοκάρουν τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφαλείας (Υπουργείο Εσωτερικής Ασφαλείας των ΗΠΑ – DHS), απαιτώντας ρητές μεταρρυθμίσεις στον τρόπο δράσης της ICE, την οποία κατηγορούν για ανεξέλεγκτη βία και πρακτικές που παραπέμπουν σε «κρατική αυθαιρεσία».
Η μετανάστευση στο επίκεντρο της σύγκρουσης
Η σπίθα που άναψε τη νέα κρίση ήταν οι επιχειρήσεις της ICE στη Μινεάπολη και οι θάνατοι της Ρενέ Γκουντ και του Άλεξ Πρέτι από πυρά ομοσπονδιακών πρακτόρων. Τα περιστατικά προκάλεσαν πολιτικό σεισμό, ενισχύοντας τις φωνές εντός των Δημοκρατικών που ζητούν ριζική αλλαγή πολιτικής. Ο επικεφαλής της μειοψηφίας στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, χαρακτήρισε τις ενέργειες των πρακτόρων «βαρβαρότητα υποστηριζόμενη από το κράτος», μιλώντας για «τραμπούκους» που δρουν εκτός δημοκρατικού ελέγχου. «Δεν είναι αυτή η Αμερική», τόνισε από το βήμα της Γερουσίας, απαιτώντας τέλος στις περιπολίες και στις εφόδους.
Απέναντι σε αυτή την πίεση, ο Λευκός Οίκος επιχείρησε έναν συμβιβασμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι υπήρξε συμφωνία με τους Δημοκρατικούς για πέντε από τις έξι πτυχές του δημοσιονομικού πακέτου. Η έκτη –αυτή που αφορά το DHS και την ICE– παραπέμπεται σε νέες διαπραγματεύσεις εντός δύο εβδομάδων. «Το μόνο πράγμα που μπορεί να επιβραδύνει αυτή τη χώρα είναι άλλο ένα μακρό και επιζήμιο shutdown», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social, διαβεβαιώνοντας ότι η αμερικανική οικονομία βρίσκεται «στα καλύτερα επίπεδα της ιστορίας».
Βραχύ shutdown, βαθιά κρίση
Παρά τη συμφωνία, το διαδικαστικό αδιέξοδο παραμένει. Η Γερουσία αναμένεται να ψηφίσει σήμερα το νέο κείμενο, όμως επειδή διαφέρει από αυτό που ενέκρινε η Βουλή των Αντιπροσώπων, θα απαιτηθεί νέος κύκλος έγκρισης. Η ψηφοφορία στην κάτω Βουλή δεν μπορεί να γίνει πριν από τη Δευτέρα, καθιστώντας το μερικό shutdown αναπόφευκτο. Πολλά υπουργεία θα στερηθούν χρηματοδότηση, ενώ χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι θα τεθούν σε τεχνική ανεργία.
Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι δεν θα επαναληφθεί το φιάσκο του Οκτωβρίου–Νοεμβρίου, όταν οι ΗΠΑ βίωσαν το μακρύτερο shutdown στην ιστορία τους: 43 ημέρες παράλυσης, με εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους απλήρωτους και κρίσιμες υπηρεσίες να λειτουργούν οριακά. Τότε, το αδιέξοδο έσπασε μόνο όταν λίγοι Δημοκρατικοί συναίνεσαν, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη βάση του κόμματος.
Η τρέχουσα κρίση αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο από μια ακόμα δημοσιονομική εμπλοκή. Το shutdown χρησιμοποιείται πλέον ως πολιτικό όπλο, με τη μετανάστευση και την κρατική βία να μετατρέπονται σε κεντρικό πεδίο σύγκρουσης. Ακόμη κι αν η παράλυση αποδειχθεί βραχεία, το μήνυμα είναι σαφές: το αμερικανικό πολιτικό σύστημα παραμένει εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο εκβιασμών, όπου κάθε προϋπολογισμός είναι και μια δοκιμασία θεσμικής αντοχής.
