Η οικονομική στρατηγική της Λεπέν και το δίλημμα των περικοπών

Με τη Γαλλία να εισέρχεται σε προεκλογική τροχιά ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, η οικονομική στρατηγική της Μαρίν Λεπέν αναδεικνύεται σε κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Η πρόκληση για την επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού είναι διττή: από τη μία πλευρά, καλείται να διατηρήσει την απήχηση των παραδοσιακών θέσεών της στην κομματική βάση, ενώ από την άλλη, επιδιώκει να οικοδομήσει ένα προφίλ δημοσιονομικής αξιοπιστίας απέναντι σε ένα εκλογικό σώμα που παραμένει επιφυλακτικό απέναντι στις οικονομικές της εξαγγελίες.

Κατά την πρώτη προεδρική τηλεμαχία της προεκλογικής περιόδου, η Λεπέν παρουσίασε ένα σχέδιο που συνδυάζει περικοπές δαπανών με τη δέσμευση για ανατροπή της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης του Εμανουέλ Μακρόν. Η επαναφορά της δυνατότητας συνταξιοδότησης στα 62 έτη αποτελεί πάγιο αίτημα του κόμματός της, ενώ η ίδια αναγνωρίζει ότι αυτή η επιλογή ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω το δημοσιονομικό έλλειμμα. Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι πρόκειται για μια πολιτική απόφαση που οφείλει να λάβει η γαλλική κοινωνία, τοποθετώντας την κοινωνική δικαιοσύνη έναντι της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Το στοίχημα των 125 δισεκατομμυρίων ευρώ

Στο επίκεντρο του οικονομικού της αφηγήματος βρίσκεται η υιοθέτηση ενός «χρυσού κανόνα», ο οποίος θα θέτει ως ανώτατο όριο το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ, σε μια λογική που προσομοιάζει με τον γερμανικό μηχανισμό περιορισμού του χρέους. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η Λεπέν έχει προαναγγείλει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα περικοπών δαπανών, ύψους περίπου 125 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι περικοπές αυτές, σύμφωνα με τις δηλώσεις της, θα προέλθουν από δαπάνες που σχετίζονται με τη μεταναστευτική πολιτική, από την κατάργηση δημόσιων οργανισμών που χαρακτηρίζονται ως μη αποδοτικοί, καθώς και από τη μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο βουλευτής του Εθνικού Συναγερμού, Ζαν-Φιλίπ Τανγκί, έχει εκφράσει την εκτίμηση ότι ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί εντός χρονικού διαστήματος μικρότερου των πέντε ετών. Ωστόσο, η έλλειψη συγκεκριμένου και αναλυτικού σχεδίου για την υλοποίηση αυτών των περικοπών έχει ήδη προκαλέσει έντονες επικρίσεις από τους πολιτικούς αντιπάλους. Ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων, Μπρουνό Ρεταγιό, έχει διατυπώσει σκληρή προειδοποίηση, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική της Λεπέν θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για τη γαλλική οικονομία.

Εσωτερικές εντάσεις και στρατηγικές ανακατατάξεις

Οι αντιφάσεις στην οικονομική στρατηγική έχουν προκαλέσει αναταράξεις και στο εσωτερικό του κόμματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αποχώρηση του Φρανσουά Ντιρβί, ενός εκ των σημαντικότερων οικονομικών συμβούλων της Λεπέν. Η αποχώρηση έγινε γνωστή τη στιγμή που η ίδια παρουσίαζε τις θέσεις της σε εκδήλωση της εργοδοτικής οργάνωσης Medef. Ο Ντιρβί, με θητεία περίπου πέντε ετών, είχε διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην προσπάθεια προσέγγισης του κόμματος με τον επιχειρηματικό κόσμο, προωθώντας μια ατζέντα μεγαλύτερης δημοσιονομικής πειθαρχίας και οικονομικά φιλελεύθερων θέσεων.

Η στρατηγική του συγκρουόταν με τις πιο παραδοσιακές και λαϊκιστικές θέσεις της κομματικής βάσης, δημιουργώντας ένα πεδίο εσωτερικής έντασης. Ο Ντιρβί είχε διατελέσει επίσης σύμβουλος του προέδρου του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά, ο οποίος είχε επιχειρήσει να προσεγγίσει οικονομικά φιλελεύθερους ψηφοφόρους. Μάλιστα, ο Μπαρντελά είχε προσπαθήσει να μετριάσει τη δέσμευση για την ηλικία συνταξιοδότησης, μια θέση που υποστήριζε και ο Ντιρβί. Η αποχώρηση του τελευταίου, σύμφωνα με πληροφορίες, οφείλεται στην αδυναμία του να υπερασπιστεί τις τελευταίες οικονομικές θέσεις του κόμματος στις επαφές του με επιχειρηματίες. Η Λεπέν, από την πλευρά της, παρουσίασε την αποχώρηση ως δική της επιλογή.

Ο περιοριστικός παράγοντας των δημοσίων οικονομικών

Η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας αποτελεί έναν κρίσιμο περιοριστικό παράγοντα για οποιοδήποτε οικονομικό πρόγραμμα. Με το δημόσιο χρέος να έχει διαμορφωθεί στο 117,5% του ΑΕΠ και το έλλειμμα να παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τα ευρωπαϊκά όρια, τα περιθώρια για νέες δαπάνες είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Παράλληλα, το αυξημένο κόστος δανεισμού προσθέτει επιπλέον πίεση στα δημόσια οικονομικά. Η Λεπέν, επομένως, βρίσκεται αντιμέτωπη με την πρόκληση να εξισορροπήσει τις υποσχέσεις προς το παραδοσιακό της ακροατήριο με την ανάγκη να πείσει τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους για τη βιωσιμότητα του προγράμματός της.

Δημοσκοπικό προβάδιο και οικονομική εμπιστοσύνη

Παρά τις προκλήσεις, η Λεπέν διατηρεί ισχυρή δημοσκοπική θέση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Politico, εμφανίζεται πρώτη στον πρώτο γύρο των εκλογών με ποσοστό περίπου 35%, ενώ έχει βελτιώσει σημαντικά την εικόνα της σε επίπεδο οικονομικής αξιοπιστίας σε σύγκριση με το 2017. Σε δημοσκόπηση της εταιρείας Odoxa, το 36% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι εμπιστεύεται τη Λεπέν για την εφαρμογή ορθής οικονομικής πολιτικής, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο μεταξύ των υποψηφίων. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη αυτή παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με το πολιτικό ακροατήριο, με τους κεντρώους ψηφοφόρους να παραμένουν σαφώς πιο επιφυλακτικοί. Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος ανήκει στο κεντρώο προεδρικό μπλοκ, διαθέτει ευρύτερη βάση εμπιστοσύνης στο συγκεκριμένο ζήτημα, ένα στοιχείο που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό στον δεύτερο γύρο.

Η στάση της επιχειρηματικής κοινότητας

Η επιχειρηματική κοινότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφύλαξη το ενδεχόμενο ανάληψης της διακυβέρνησης από τον Εθνικό Συναγερμό. Ο Μπρουνό Ζανμπάρ, αντιπρόεδρος της εταιρείας δημοσκοπήσεων OpinionWay, επισημαίνει ότι οι ψηφοφόροι με επιχειρηματικό προσανατολισμό αμφιβάλλουν για την ικανότητα του κόμματος να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα οικονομικά προβλήματα της χώρας. Η επιστροφή της Λεπέν στην πρώτη γραμμή της πολιτικής σκηνής ενισχύει αυτές τις επιφυλάξεις, καθώς η ίδια έχει διατηρήσει επί χρόνια μια πιο συγκρουσιακή στάση απέναντι στις επιχειρήσεις και τις οικονομικές ελίτ, δίνοντας έμφαση στην προστασία των ψηφοφόρων που έχουν πληγεί από την παγκοσμιοποίηση. Το κρίσιμο τεστ για την αξιοπιστία του προγράμματός της αναμένεται να έρθει το φθινόπωρο, με την παρουσίαση του πλήρους οικονομικού σχεδίου της, όπου θα κληθεί να αποδείξει ότι οι προεκλογικές υποσχέσεις μπορούν να συνδυαστούν με τους στόχους για τη δημοσιονομική εξυγίανση της χώρας.