Μαξίμου: Όποιος αμφισβητεί τα «ήρεμα νερά» θέλει πόλεμο; Η σκληρή γραμμή Χατζηβασιλείου
Τη γραμμή της κυβέρνησης στα ελληνοτουρκικά υπερασπίστηκε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, απαντώντας στην κριτική που δέχεται το Μέγαρο Μαξίμου για την πολιτική των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία. Μιλώντας στο OPEN, έθεσε μάλιστα το δίλημμα με ιδιαίτερα οξύ τρόπο, καλώντας όσους θεωρούν λανθασμένη την κυβερνητική στρατηγική να εξηγήσουν εάν προτείνουν «πόλεμο και σύγκρουση» με την Άγκυρα.
Η τοποθέτηση ανεβάζει αισθητά τους πολιτικούς τόνους, καθώς η κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση δεν περιορίζεται προφανώς σε ένα δίλημμα μεταξύ διαλόγου και πολέμου. Στο δημόσιο πεδίο υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για το πόσο αποτελεσματικά αξιοποιήθηκε η αποκλιμάκωση, εάν η Τουρκία περιόρισε πράγματι τις διεκδικήσεις της και ποια πρέπει να είναι η ελληνική αντίδραση όταν η Άγκυρα επαναφέρει αμφισβητήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο κ. Χατζηβασιλείου υποστήριξε ότι τα «ήρεμα νερά» αποτέλεσαν εργαλείο και όχι αυτοσκοπό. Κατά την κυβερνητική ανάγνωση, ο πολιτικός διάλογος, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και η θετική ατζέντα έδωσαν στην Ελλάδα τον απαραίτητο χρόνο ώστε να ενισχύσει τόσο την οικονομία όσο και τις Ένοπλες Δυνάμεις, χωρίς αλλαγή των πάγιων εθνικών θέσεων.
Ως βασική απόδειξη αυτής της στρατηγικής παρουσίασε την αμυντική ενίσχυση της χώρας, κάνοντας ειδική αναφορά στην απόκτηση των Rafale, στην πορεία προς τα F-35 και στην «Ασπίδα του Αχιλλέα». Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να οικοδομήσει το επιχείρημα ότι η αποκλιμάκωση με την Τουρκία δεν συνοδεύτηκε από αδράνεια, αλλά από παράλληλη ενίσχυση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος.
Το δίλημμα «διάλογος ή πόλεμος» και οι νέες τουρκικές κινήσεις
Το πρόβλημα για το κυβερνητικό αφήγημα είναι ότι η ίδια η Άγκυρα συνεχίζει να καταθέτει στο τραπέζι τις πάγιες διεκδικήσεις της. Θαλάσσια πάρκα, χωροταξικός σχεδιασμός, έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο και αμφισβητήσεις ελληνικών πρωτοβουλιών επαναφέρουν συνεχώς την ένταση, την ώρα που η Αθήνα επιμένει ότι ο διάλογος αποτελεί τη χρησιμότερη οδό για τη διαχείριση των διαφορών.
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου διαβεβαίωσε ότι καμία τουρκική πρόκληση δεν μένει αναπάντητη. Αναφερόμενος στην πρόσφατη κινητικότητα τουρκικού ερευνητικού σκάφους, επισήμανε ότι η ελληνική πλευρά αντέδρασε αμέσως με τον προβλεπόμενο τρόπο και εξέδωσε NAVTEX μέσω του αρμόδιου σταθμού του Ηρακλείου.
Παράλληλα χαρακτήρισε παράνομα τα θαλάσσια πάρκα που έχει ανακοινώσει η Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι «μόνο εθνικά δεν είναι», καθώς, σύμφωνα με την ελληνική θέση, εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων και σε περιοχές υπερκείμενες της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η θέση αυτή συμβαδίζει με την επίσημη γραμμή του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο έχει δηλώσει ότι οι τουρκικές ρυθμίσεις δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα σε βάρος ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η Αθήνα έχει ήδη κινηθεί διπλωματικά, επιχειρώντας να μεταφέρει το ζήτημα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο υφυπουργός συνέδεσε μάλιστα τις κινήσεις της Άγκυρας με τις προηγούμενες ελληνικές πρωτοβουλίες για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και τα χωροταξικά πλαίσια για τον τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Κατά την Αθήνα, πρόκειται για νόμιμες ενέργειες που εντάσσονται στην άσκηση των ελληνικών δικαιωμάτων και δεν μπορούν να τεθούν υπό τουρκικό βέτο.
Στην Ευρώπη η τουρκική προκλητικότητα
Η κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να διεθνοποιήσει εντονότερα το ζήτημα. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης συμμετέχει στην άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ιρλανδία, όπου η Αθήνα σκοπεύει να ενημερώσει εταίρους και συμμάχους για τις τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις τουρκικές θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Το υπουργείο Εξωτερικών έχει προετοιμάσει μάλιστα χαρτογραφικό και νομικό υλικό προκειμένου να παρουσιάσει στους Ευρωπαίους εταίρους τις ελληνικές θέσεις για τα θαλάσσια πάρκα και να τεκμηριώσει γιατί θεωρεί τις τουρκικές κινήσεις αντίθετες προς το διεθνές δίκαιο. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Η πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό, πάντως, δεν πρόκειται να κλείσει με το επιχείρημα ότι η μόνη εναλλακτική στα «ήρεμα νερά» είναι ο πόλεμος. Η κριτική στην κυβερνητική στρατηγική μπορεί να αφορά την αποτελεσματικότητα της διπλωματίας, τα όρια του διαλόγου και το εάν η αποκλιμάκωση απέτρεψε ή απλώς ανέβαλε τις τουρκικές διεκδικήσεις.
Η κυβέρνηση μπορεί να επικαλείται βάσιμα την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων με την Άγκυρα. Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει θέσεις που η Αθήνα χαρακτηρίζει παράνομες και αβάσιμες. Αυτό είναι το πραγματικό τεστ της πολιτικής των «ήρεμων νερών»: όχι εάν απέτρεψε έναν πόλεμο που κανείς σοβαρά δεν επιδιώκει, αλλά εάν ενίσχυσε ουσιαστικά τη θέση της Ελλάδας απέναντι σε μια Τουρκία που δεν έχει εγκαταλείψει τις αναθεωρητικές της αξιώσεις.
