Ευρώπη–Ρωσία στα άκρα: Η Κάλας μιλά για «κρατική τρομοκρατία» μετά τη Λειψία
Σε νέα φάση έντασης περνούν οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας, μετά την απόδοση από τη γερμανική κυβέρνηση στη Μόσχα της ευθύνης για την απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με την Κάγια Κάλας να χρησιμοποιεί πλέον ανοιχτά τον όρο «κρατική τρομοκρατία» και να προαναγγέλλει συζήτηση για νέα μέτρα κατά της Ρωσίας.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, μιλώντας πριν από την άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στην Ιρλανδία, δήλωσε ότι η απόπειρα επίθεσης στη Λειψία παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά ενέργειας που υποστηρίζεται από κρατικό μηχανισμό. Η ίδια τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει πλέον να συντονίσουν την αντίδρασή τους, καθώς η πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία συνοδεύεται από αυξανόμενη ανησυχία για υβριδικές επιχειρήσεις εντός ευρωπαϊκού εδάφους.
Το Βερολίνο ανακοίνωσε την 1η Σεπτεμβρίου ότι, έπειτα από έρευνα των υπηρεσιών ασφαλείας, θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για την απόπειρα επίθεσης της 4ης Αυγούστου στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα από τη διαμόρφωση του drone, τον εκρηκτικό μηχανισμό και την τεχνολογία πυροδότησης παραπέμπουν σε μεθόδους που έχουν συνδεθεί και στο παρελθόν με ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις.
Η γερμανική πλευρά δεν αντιμετωπίζει πλέον το περιστατικό ως ένα μεμονωμένο συμβάν ασφαλείας. Η επίσημη απόδοση ευθύνης στη Μόσχα ανεβάζει σημαντικά το επίπεδο της αντιπαράθεσης, καθώς πρόκειται για κατηγορία περί οργανωμένης κρατικής δράσης σε έδαφος χώρας-μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Νέες κυρώσεις και διπλωματική πίεση προς τη Μόσχα
Η Κάγια Κάλας αποκάλυψε ότι βρίσκονται ήδη σε προετοιμασία περίπου 1.600 νέες καταχωρίσεις κυρώσεων που συνδέονται με το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο ο αριθμός να αυξηθεί. Διευκρίνισε ότι η άτυπη σύνοδος στην Ιρλανδία δεν μπορεί να λάβει τελικές αποφάσεις, όμως το θέμα της περαιτέρω αντίδρασης της Ευρώπης βρίσκεται πλέον στο τραπέζι.
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει αλυσιδωτές διπλωματικές κινήσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και αρκετά κράτη-μέλη κάλεσαν Ρώσους διπλωμάτες για εξηγήσεις, ενώ η Γαλλία προχώρησε σε διάβημα προς τη ρωσική πλευρά. Ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε ότι κάλεσε τον Ρώσο επιτετραμμένο στο Παρίσι, ζητώντας παράλληλα αυστηρότερη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου.
Η Γερμανία ανακοίνωσε επίσης συγκεκριμένα αντίμετρα, μεταξύ των οποίων το κλείσιμο του ρωσικού γενικού προξενείου στη Βόννη και τον τερματισμό της λειτουργίας του ρωσικού πολιτιστικού κέντρου στο Βερολίνο με το υφιστάμενο καθεστώς. Παράλληλα, το Βερολίνο επιδιώκει αυξημένη ευρωπαϊκή πίεση μέσω κυρώσεων και αυστηρότερων περιορισμών.
Η Μόσχα απορρίπτει στο σύνολό τους τις γερμανικές κατηγορίες. Η ρωσική πρεσβεία στη Γερμανία χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς αβάσιμους και έκανε λόγο για πολιτικά κατασκευασμένη πρόκληση, προειδοποιώντας ότι θα υπάρξει αντίδραση στα γερμανικά μέτρα.
Το επεισόδιο της Λειψίας εντάσσεται σε ένα πολύ ευρύτερο κλίμα καχυποψίας μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης. Οι δυτικές κυβερνήσεις κατηγορούν εδώ και χρόνια τη Μόσχα για κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και άλλες μορφές υβριδικού πολέμου. Η Ρωσία από την πλευρά της απορρίπτει μεγάλο μέρος αυτών των κατηγοριών και κατηγορεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι αξιοποιούν τη ρωσική απειλή για να δικαιολογήσουν την ενίσχυση των στρατιωτικών δαπανών και τη συνεχιζόμενη στήριξη προς το Κίεβο.
Η δήλωση Κάλας περί «κρατικής τρομοκρατίας» αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ακριβώς επειδή μεταφέρει την ευρωπαϊκή συζήτηση πέρα από το πεδίο των κυρώσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Εφόσον η γερμανική απόδοση ευθύνης γίνει αποδεκτή ευρύτερα από τους εταίρους, η ΕΕ καλείται να καθορίσει ποια πρέπει να είναι η απάντηση σε ενέργειες που θεωρούνται οργανωμένες από κρατικές υπηρεσίες και πραγματοποιούνται εντός ευρωπαϊκής επικράτειας.
Πούτιν: «Δεν διαπραγματευόμαστε με τρομοκράτες» – Σκληρή επίθεση σε Ζελένσκι και Γερμανία
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι και της γερμανικής κυβέρνησης. Από το Μπισκέκ του Κιργιστάν, ο Ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε τις ουκρανικές προειδοποιήσεις προς αεροπορικές και ασφαλιστικές εταιρείες για τον ρωσικό εναέριο χώρο ως μορφή «κρατικής τρομοκρατίας» και προειδοποίησε ότι η Μόσχα θα βρει τρόπο να απαντήσει.
Ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνος εξαιτίας της αυξανόμενης παρουσίας ουκρανικών drones. Διευκρίνισε ότι η Ουκρανία δεν στοχεύει πολιτικά αεροσκάφη, προειδοποίησε όμως αεροπορικές εταιρείες, ασφαλιστικούς ομίλους και όσους εξακολουθούν να χρησιμοποιούν μεγάλα ρωσικά αεροδρόμια ότι ο κίνδυνος θα αυξάνεται όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Ο Πούτιν απάντησε ότι η Ρωσία δεν μπορεί να διαπραγματεύεται με ανθρώπους τους οποίους χαρακτηρίζει «τρομοκράτες». Παράλληλα, διατήρησε ένα παράθυρο για συνομιλίες, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για διαδικασία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε τερματισμό και όχι απλώς σε πάγωμα της σύγκρουσης.
Ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίστηκε επίσης βέβαιος για την πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων, υποστηρίζοντας ότι οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να προωθούνται στο ουκρανικό μέτωπο. Οι σχετικοί ισχυρισμοί της Μόσχας για την έκταση των τελευταίων προελάσεων και την κατάσταση ουκρανικών μονάδων στο πεδίο δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Ακόμη πιο έντονη ήταν η αντίδρασή του απέναντι στο Βερολίνο. Ο Πούτιν απέρριψε την κατηγορία ότι η Ρωσία βρίσκεται πίσω από την απόπειρα επίθεσης στη Λειψία και υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την υπόθεση για να αποσπάσει την προσοχή από τα εσωτερικά πολιτικά της προβλήματα. Κατηγόρησε μάλιστα τη γερμανική πλευρά ότι κατασκεύασε στοιχεία εναντίον της Ρωσίας, χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις που να στηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό.
Η σύγκρουση Μόσχας και Βερολίνου αποκτά έτσι νέα διάσταση. Από τη μία πλευρά η Γερμανία δηλώνει πλέον δημόσια ότι διαθέτει στοιχεία για ρωσική εμπλοκή σε απόπειρα επίθεσης με εκρηκτικό drone σε γερμανικό έδαφος. Από την άλλη, η Ρωσία μιλά για προβοκάτσια και προαναγγέλλει αντίδραση.
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στην Ουκρανία κλιμακώνεται με εκατέρωθεν πλήγματα μεγάλης εμβέλειας, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν νέο γύρο κυρώσεων και μέτρων ασφαλείας. Το περιστατικό της Λειψίας λειτουργεί πλέον ως νέα γραμμή έντασης ανάμεσα στη Ρωσία και την Ευρώπη, καθώς για πρώτη φορά το Βερολίνο αποδίδει ευθέως στη Μόσχα μια τέτοια απόπειρα επίθεσης στο έδαφός του.
Η πολιτική και στρατιωτική σημασία της υπόθεσης ξεπερνά επομένως τα όρια ενός μεμονωμένου περιστατικού. Η Ευρώπη καλείται να αποφασίσει μέχρι πού μπορεί να φτάσει η απάντησή της σε αυτό που χαρακτηρίζει ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις, χωρίς η αντιπαράθεση με μια πυρηνική δύναμη να περάσει σε ακόμη πιο επικίνδυνο επίπεδο κλιμάκωσης.
