Νέα διεθνής έρευνα δείχνει ότι οι φαρμακευτικές εταιρείες που απομακρύνονται από τις οργανώσεις ασθενών σε περιόδους πίεσης πληρώνουν άμεσα κόστος στην εταιρική τους εικόνα. Αντίθετα, οι εταιρείες που διατηρούν ενεργή και ουσιαστική σχέση με τους ασθενείς εμφανίζονται να ενισχύουν τη φήμη τους και να βγαίνουν ισχυρότερες από τις κρίσεις.
Η PatientView δημοσίευσε τα αποτελέσματα της ετήσιας παγκόσμιας έρευνας «The Corporate Reputation of Pharma» 2025/2026, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026. Στην έρευνα συμμετείχαν 2.403 οργανώσεις ασθενών από 48 διαφορετικά πεδία νόσων, εκπροσωπώντας συνολικά περίπου 36 εκατομμύρια ασθενείς σε διεθνές επίπεδο. Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν 47 φαρμακευτικές και βιοτεχνολογικές εταιρείες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η συνολική εταιρική φήμη του φαρμακευτικού κλάδου παραμένει σχετικά σταθερή την πενταετία 2021-2025. Ωστόσο, η γενική αυτή εικόνα κρύβει μεγάλες διαφοροποιήσεις από χώρα σε χώρα, καθώς οι εμπειρίες των ασθενών και η πρόσβασή τους σε θεραπείες δεν είναι ομοιόμορφες.
Η πρόσβαση στα φάρμακα παραμένει το κεντρικό ζήτημα
Το πιο έντονο προειδοποιητικό σήμα της έρευνας αφορά την πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα, ζήτημα που οι ίδιες οι οργανώσεις ασθενών κατατάσσουν στην κορυφή των προτεραιοτήτων τους παγκοσμίως. Η έρευνα καταγράφει σταδιακή επιδείνωση τόσο στην πρόσβαση όσο και στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται η καινοτομία και η αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπειών.
Σε επίπεδο εταιρειών, οι φετινές κατατάξεις εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερη κινητικότητα σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η μεταβλητότητα αυτή συνδέεται κυρίως με πολιτικές παρεμβάσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τη λήξη σημαντικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, το λεγόμενο patent cliff, καθώς και με αποτυχίες ή προβλήματα που σχετίζονται με συγκεκριμένα προϊόντα.
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές. Οι φαρμακευτικές εταιρείες που περιόρισαν τη συνεργασία τους με τις οργανώσεις ασθενών κατέγραψαν απώλειες στην εταιρική τους φήμη. Αντίθετα, όσες συνέχισαν ή ενίσχυσαν τη συνεργασία τους ανταμείφθηκαν με καλύτερη αξιολόγηση από την κοινότητα των ασθενών.
Στις πρώτες θέσεις της συνολικής κατάταξης για το 2025/2026, ανάμεσα σε 47 εταιρείες, βρίσκονται η ViiV Healthcare στην πρώτη θέση, η Roche/Genentech/Chugai στη δεύτερη και η AstraZeneca στην τρίτη. Στην επιμέρους λίστα των 15 μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών, πρώτη κατατάσσεται η Roche/Genentech/Chugai, δεύτερη η AstraZeneca και τρίτη η Novartis.
Η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αντιρευματικού Αγώνα υπογραμμίζει ότι τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους Έλληνες ασθενείς. Όπως σημειώνει, η Ελλάδα παραμένει ανάμεσα στις χώρες με τη χαμηλότερη πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα στην Ευρώπη, καθώς μόλις ένα στα πέντε νέα φάρμακα φτάνει τελικά στους ασθενείς. Κατά την ίδια, η συνεργασία ανάμεσα στη φαρμακευτική βιομηχανία και τις οργανώσεις ασθενών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αλλαγή αυτής της πραγματικότητας.
Οι προτεραιότητες των οργανισμών υγείας για το 2026
Την ίδια περίοδο, η Deloitte δημοσίευσε την έκθεση «2026 Global Health Care Outlook», η οποία καταγράφει τις βασικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες των οργανισμών υγείας για το 2026. Η έκθεση βασίζεται στην ετήσια παγκόσμια έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2025, με τη συμμετοχή 180 ανώτατων στελεχών από μεγάλους οργανισμούς υγείας σε όλο τον κόσμο.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι κορυφαίοι οργανισμοί υγείας αντιμετωπίζουν τη νέα χρονιά με συγκρατημένη αισιοδοξία. Οι στρατηγικές τους διαμορφώνονται κυρίως από τις οικονομικές πιέσεις, την ανάγκη αλλαγής των μοντέλων φροντίδας, τις προκλήσεις που αφορούν το ανθρώπινο δυναμικό και την παραγωγικότητα, καθώς και από τους αυξανόμενους κινδύνους κυβερνοασφάλειας.
Παρότι το Generative AI και το Agentic AI θεωρούνται τεχνολογίες με σημαντική επίδραση στον κλάδο, οι περισσότεροι οργανισμοί δηλώνουν ότι δεν αναμένεται να τις εντάξουν με καθοριστικό τρόπο στη στρατηγική τους μέσα στο 2026. Η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει σε μεγάλο βαθμό σταδιακή, με έμφαση στην αξιολόγηση της απόδοσης και των πραγματικών επιχειρησιακών οφελών.
Η Deloitte επισημαίνει ότι η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να αποτελέσουν κρίσιμους παράγοντες για την αύξηση των εσόδων και τον μετασχηματισμό της παροχής φροντίδας. Οι οργανισμοί υγείας αναμένεται να επενδύσουν σε βασικές επιχειρησιακές τεχνολογίες, ψηφιακές υπηρεσίες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της εμπειρίας των ασθενών.
Παράλληλα, η έκθεση προβλέπει επέκταση των υπηρεσιών εξωτερικής περίθαλψης και μεγαλύτερη αξιοποίηση λύσεων απομακρυσμένης παρακολούθησης. Οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται με την ανάγκη μετάβασης σε πιο ευέλικτα και αποδοτικά μοντέλα φροντίδας, τα οποία μπορούν να καλύψουν καλύτερα τις ανάγκες των ασθενών και να περιορίσουν την πίεση στις υγειονομικές δομές.
Προσωπικό, τεχνητή νοημοσύνη και κυβερνοασφάλεια
Οι προκλήσεις στο ανθρώπινο δυναμικό αναδεικνύονται ως ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα για τους οργανισμούς υγείας διεθνώς. Η έλλειψη προσωπικού, σε συνδυασμό με τη δυσκολία προσέλκυσης και διατήρησης επαγγελματιών υγείας, επηρεάζει τη λειτουργία των συστημάτων υγείας και αυξάνει την ανάγκη για καλύτερη οργάνωση της εργασίας.
Για την αντιμετώπιση αυτών των πιέσεων, οι οργανισμοί καλούνται να εστιάσουν στη βελτίωση της παραγωγικότητας, στην αναβάθμιση της εμπειρίας των εργαζομένων και στην ενίσχυση των δεξιοτήτων τους. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και τεχνολογιών αυτοματοποίησης, ώστε να περιοριστεί ο διοικητικός φόρτος και να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των ομάδων υγείας.
Κρίσιμη προτεραιότητα παραμένει και η προστασία των δεδομένων των ασθενών. Τα ευαίσθητα δεδομένα που διαχειρίζονται οι οργανισμοί υγείας αποτελούν συχνό στόχο κυβερνοεπιθέσεων, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των τεχνολογικών υποδομών και των μηχανισμών ασφάλειας.
Οι οργανισμοί υγείας σχεδιάζουν αυξημένες επενδύσεις σε εργαλεία κυβερνοασφάλειας και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου, με στόχο τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των ασθενών, των συνεργατών και των επαγγελματιών του κλάδου. Η ψηφιακή μετάβαση στον χώρο της υγείας συνοδεύεται από αυξημένη ευθύνη για την προστασία πληροφοριών υψηλής ευαισθησίας.
Η έκθεση εξετάζει επίσης τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης και ειδικότερα του Generative AI στη μελλοντική λειτουργία των οργανισμών υγείας. Παρά την αναγνώριση της σημασίας της, οι περισσότεροι οργανισμοί βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο υιοθέτησης και αποτίμησης των σχετικών επενδύσεων. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην ανάλυση δεδομένων, στην υποστήριξη κλινικών αποφάσεων και στην αυτοματοποίηση διοικητικών διαδικασιών αναμένεται να ενισχυθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια.
Τα δύο ευρήματα συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα για τον χώρο της υγείας: η εμπιστοσύνη των ασθενών, η πραγματική πρόσβαση σε θεραπείες, η τεχνολογική προσαρμογή και η προστασία των δεδομένων αποτελούν πλέον αλληλένδετες προϋποθέσεις για τη βιωσιμότητα και την αξιοπιστία φαρμακευτικών εταιρειών και οργανισμών υγείας.
