Περί φόρων στα καύσιμα

Σήμερα, 19η ημέρα του πολέμου, η τιμή της αμόλυβδης έφτασε τα 2 ευρώ και λίγο πιο κάτω ακολουθεί το πετρέλαιο κίνησης. Τιμές που ήδη δημιουργούν πολύ σοβαρά προβλήματα και αλυσιδωτές αυξήσεις σε όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες.

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την οδηγία 2003/96/ΕΚ (27 Οκτωβρίου 2003) καθόρισε το κοινοτικό πλαίσιο φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων, θέτοντας στα κράτη-μέλη ελάχιστο επίπεδο φορολογίας τα 0,359€ ανά λίτρο βενζίνης και τα 0,33€ ανά λίτρο πετρελαίου κίνησης.

Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει αποφασίσει να επιβάλλει έναν από τους υψηλότερους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στην ΕΕ, που σήμερα είναι 0,7€ ανά λίτρο βενζίνης (δείτε τον συνημμένο χάρτη). Για ποιο λόγο; Μα φυσικά για την είσπραξη εσόδων, για να μπορεί στη συνέχεια να κάνει δήθεν κοινωνική πολιτική με pass και επιδόματα, τα οποία φτάνουν σε ελάχιστους. Δηλαδή το φαινόμενο της ακρίβειας το αποδίδει σε εξωτερικούς παράγοντες και στην συνέχεια έρχεται ως «φιλεύσπλαχνη» Κυβέρνηση και μοιράζει επιδόματα σε λίγους. Και όλο αυτό, με την επικοινωνιακή προπαγάνδα, γίνεται σχεδόν πιστευτό στον απλό πολίτη.

Με τις τιμές του πετρελαίου να αυξάνουν συνεχώς (σήμερα η τιμή του Brent είναι 103,3 ευρώ το βαρέλι) η Κυβέρνηση επέλεξε ως μοναδικό μέτρο να επιβάλλει πλαφόν (όριο) στο κέρδος των Πρατηριούχων χωρίς να μειώσει στο ελάχιστο τους υπάρχοντες φόρους που σήμερα αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% της τιμής που πληρώνουμε στο πρατήριο.

Η Κυβέρνηση για να δικαιολογήσει το μέτρο αυτό, ισχυρίζεται ότι μία οριζόντια μείωση στον ΕΦΚ θα ήταν άδικη, γιατί έτσι θα επωφελούνταν το ίδιο πλούσιοι και φτωχοί. Δηλαδή πριν την κρίση, όταν η αμόλυβδη κόστιζε 1,75 ευρώ δεν υπήρχε αδικία που με την ίδια τιμή βενζίνης αγοράζαν πλούσιοι και φτωχοί; Συνεπώς το επιχείρημα που θέτει δεν είναι ούτε βάσιμο ούτε λογικό.  

Τι θα γινόταν όμως εάν Κυβέρνηση μείωνε τον ΕΦΚ στα καύσιμα, ως μέτρο ανακούφισης των πολιτών και των επαγγελματιών, αντί του μέτρου για το πλαφόν στο κέρδος των πρατηριούχων; Θα δώσουμε δύο παραδείγματα για να δούμε ποια θα ήταν η διαφορά στην τιμή της βενζίνης εάν η Κυβέρνηση εφάρμοζε την ελάχιστη τιμή που καθορίζει η ΕΕ.

1ον  Χωρίς Μείωση του ΕΦΚ (παρούσα κατάσταση)

Το διυλιστήριο πουλά την βενζίνη στα 0,80€. Το Κράτος προσθέτει τα 0,7€ του ΕΦΚ και στο άθροισμα αυτών επιβάλλει ΦΠΑ 24%. Συνεπώς η τιμή με την οποία ένα λίτρο βενζίνης φτάνει στο Πρατήριο είναι 1,86€ [(1,5)*24%+1,5]. Στην τιμή αυτή προστίθενται έως 12 λεπτά (πλαφόν) για το κέρδος των πρατηριούχων και των εταιριών και η τελική τιμή διαμορφώνεται στα 1,98€.

2ον  Με μειωμένο ΕΦΚ στα ελάχιστα όρια που καθορίζει η ΕΕ

Το διυλιστήριο πουλά την βενζίνη στα 0,80€. Το Κράτος προσθέτει τα 0,359€ του ΕΦΚ και στο άθροισμα αυτών επιβάλλει ΦΠΑ 24%. Συνεπώς η τιμή με την οποία φτάνει στον Πρατήριο ένα λίτρο βενζίνης είναι 1,437 [(1,159)*24%+1,159]. Στην τιμή αυτή προστίθενται έως 12 λεπτά (πλαφόν) για το κέρδος των πρατηριούχων και των εταιριών και η τιμή διαμορφώνεται στα 1,557€.

Μια σημαντική διαφορά περί τα 0,423€. Δηλαδή σε ένα φουλάρισμα ενός αυτοκινήτου με 50 λίτρα, θα υπάρχει μείωση περί τα 21 ευρώ. Καθόλου ευκαταφρόνητο ποσό.

Θα πει κάποιος, ότι έτσι θα μειωθούν τα έσοδα της Κυβέρνησης. Το 2024 τα έσοδα της ΑΑΔΕ από τον ΕΦΚ στα καύσιμα ήταν 4,21 δισεκατομμύρια ευρώ. Συνεπώς με την μείωση του ΕΦΚ (από τα 0,7€ στα 0,359€) τα έσοδα θα μειωνόταν περίπου στο 50%. Οι έκτακτες καταστάσεις όμως απαιτούν και έκτακτα μέτρα. Όπως συμβαίνει σε μία οικογένεια, έτσι συμβαίνει και στα Κράτη.

Και φυσικά, υπάρχουν και επιπλέον μέτρα (μειώσεις) που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν, όπως η μείωση του ΦΠΑ, ο οποίος είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ.

Στην κατάσταση που αντιμετωπίζουμε δεν θα είναι πρόβλημα εάν ο κ. Πιερρακάκης δεν θα έχει να παρουσιάσει και για το 2026 ματωμένα υπερπλεονάσματα, τα οποία θα κατευθυνθούν στις τσέπες των δανειστών μας και θα τα αποστερηθεί η ελληνική οικονομία για να ανασάνει και να αναπτυχθεί. 

Όσο για την περιβόητη δημοσιονομική σταθερότητα που διατυμπανίζει η Κυβέρνηση, μπορούμε θυμηθούμε ότι αυτήν την αρχή δεν την εφαρμόζει στα του οίκου της αφού το συνεχώς αυξανόμενο χρέος της ΝΔ έχει ξεπεράσει τα 541 εκατομμύρια.

Σε περιόδους κρίσης η κοινωνική συνοχή αποτελεί βασική προϋπόθεση για ένα κράτος για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που έρχονται με ταχύτητα. Εάν σε αυτήν την κρίση η Κυβέρνηση δεν λάβει αυτό το ελάχιστο μέτρο, τότε θα πρέπει να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει μια έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια, η οποία δεν θα οφείλεται στον πόλεμο αλλά στις πολιτικές επιλογές της Κυβέρνησης.

του Ιωάννη Ιντζέ

Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας 
και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην "Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια". 
Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ,
Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό
μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής.