Τουρκικές απειλές χωρίς προσχήματα: Νέος χάρτης σε Αιγαίο, Θράκη και Κύπρο

Σε ένα κείμενο ακραίου αναθεωρητισμού, γεμάτο απειλές κατά της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ισραήλ, ο αρθρογράφος της φιλοκυβερνητικής τουρκικής εφημερίδας Yeni Şafak, Ιμπραήμ Καραγκιούλ, επαναφέρει με πρωτοφανή ένταση τη ρητορική περί αλλαγής συνόρων στο Αιγαίο και στη Δυτική Θράκη.

Το άρθρο ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας σκληρής γεωπολιτικής ανάλυσης. Ο Καραγκιούλ οικοδομεί ένα σενάριο γενικευμένης σύγκρουσης, στο οποίο η Τουρκία εμφανίζεται ως πανίσχυρη περιφερειακή δύναμη που μπορεί να επιβάλει νέους χάρτες, ενώ η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία παρουσιάζονται ως εργαλεία του Ισραήλ που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα πληρώσουν βαρύ τίμημα σε περίπτωση πολέμου.

Η βασική θέση του είναι ότι το Ισραήλ δεν διαθέτει τη δύναμη να συγκρουστεί απευθείας με την Τουρκία και για τον λόγο αυτό επιχειρεί, κατά τον ισχυρισμό του, να χρησιμοποιήσει άλλες χώρες. Στο συγκεκριμένο αφήγημα εντάσσει την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και, εμμέσως, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι θέσεις αυτές αποτελούν απόψεις του ίδιου του αρθρογράφου και δεν μπορούν να ταυτιστούν αυτομάτως με επίσημη απόφαση ή εξαγγελία της τουρκικής κυβέρνησης. Η σημασία τους, ωστόσο, βρίσκεται στο ότι δημοσιεύονται σε ένα μέσο με σταθερά φιλοκυβερνητικό προσανατολισμό και χρησιμοποιούν μια γλώσσα που παραπέμπει ευθέως στον σκληρότερο πυρήνα του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Απειλές για νησιά, Δυτική Θράκη και νέα επέμβαση στην Κύπρο

Το πλέον προκλητικό τμήμα του κειμένου αφορά ευθέως την Ελλάδα. Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι σε περίπτωση σύγκρουσης ο σημερινός θαλάσσιος χάρτης του Αιγαίου θα μπορούσε να αλλάξει ταχύτατα και φτάνει στο σημείο να ισχυρίζεται ότι νησιά θα μπορούσαν να «αλλάξουν χέρια μέσα σε μία εβδομάδα».

Παράλληλα, αναφέρεται σε έναν νέο «χάρτη της Δυτικής Θράκης», συνδέοντας ανοιχτά μια πιθανή ελληνοτουρκική σύγκρουση με αλλαγές συνόρων και εδαφικές απώλειες για την Ελλάδα.

Η ρητορική γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη όταν περνά στην Κύπρο. Ο Τούρκος αρθρογράφος περιγράφει ως πιθανό σενάριο μια νέα τουρκική στρατιωτική επέμβαση και γράφει ότι όσα, κατά τη δική του διατύπωση, «έμειναν μισά το 1974» θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν.

Πρόκειται για ευθεία επίκληση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και για ρητορική που αντιμετωπίζει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος και την αλλαγή συνόρων ως αποδεκτά εργαλεία εξωτερικής πολιτικής.

Ο Καραγκιούλ παρουσιάζει την Αθήνα ως χώρα που έχει δήθεν παραδώσει το έδαφος και τα νησιά της στο Ισραήλ και υποστηρίζει ότι η ελληνοϊσραηλινή αμυντική συνεργασία στρέφεται κατά της Τουρκίας. Από εκεί καταλήγει στην απειλή ότι σε ενδεχόμενη σύγκρουση η Ελλάδα θα οδηγηθεί σε «κατάρρευση» και ότι το Ισραήλ δεν θα είναι σε θέση να τη σώσει.

Η επιχειρηματολογία του δεν περιορίζεται στην αντίθεση προς συγκεκριμένες ελληνικές επιλογές. Θέτει ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση την ίδια την υφιστάμενη γεωγραφική και κυριαρχική πραγματικότητα στο Αιγαίο, επαναφέροντας τη γνωστή του θέση ότι τα νησιά και η Δυτική Θράκη πρέπει να «ανοίξουν προς συζήτηση».

Αυτή ακριβώς είναι η ουσία του κειμένου: η Ελλάδα εμφανίζεται όχι ως κυρίαρχο κράτος με διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα, αλλά ως γεωγραφικός χώρος του οποίου η έκταση μπορεί να επανακαθοριστεί εάν η Άγκυρα θεωρήσει ότι μεταβάλλονται οι συσχετισμοί ισχύος.

Από τον αναθεωρητισμό στον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Ο αρθρογράφος δεν σταματά στο Αιγαίο. Προχωρά σε ένα πολύ ευρύτερο σενάριο περιφερειακού πολέμου, υποστηρίζοντας ότι μια άμεση εμπλοκή της Τουρκίας σε γενικευμένη σύγκρουση θα μπορούσε να αποτελέσει την απαρχή ενός Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Παρουσιάζει την Τουρκία ως δύναμη που προετοιμάζεται για κάτι «πολύ μεγαλύτερο», χαρακτηρίζοντας ουσιαστικά το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία ως «λεπτομέρειες» ενός ευρύτερου σχεδίου αναδιαμόρφωσης της περιοχής.

Το ίδιο κείμενο φτάνει μέχρι την περιγραφή σεναρίων μαζικής μετακίνησης δεκάδων ή εκατοντάδων χιλιάδων «εθελοντών» προς τα σύνορα του Ισραήλ, στρατιωτικών πληγμάτων σε ισραηλινές δυνάμεις και τελικά μιας Μέσης Ανατολής χωρίς το σημερινό ισραηλινό κράτος.

Η συγκεκριμένη ρητορική δεν αποτελεί ψύχραιμη στρατηγική ανάλυση. Πρόκειται για ένα ιδεολογικό σχήμα στο οποίο η γεωγραφία, τα σύνορα και οι διεθνείς συνθήκες αντιμετωπίζονται ως προσωρινές καταστάσεις που μπορεί να ανατραπούν μέσω πολέμου όταν διαμορφωθεί ο κατάλληλος συσχετισμός ισχύος.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό για την Ελλάδα είναι ότι οι απειλές κατά του Αιγαίου δεν εμφανίζονται απομονωμένες. Ο ίδιος αρθρογράφος έχει επανειλημμένα γράψει τους τελευταίους μήνες για ανάγκη επαναχάραξης του θαλάσσιου χάρτη, για «φυσικά σύνορα» της Ανατολίας και για επανεξέταση του καθεστώτος των νησιών και της Δυτικής Θράκης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Καραγκιούλ εκφράζει επίσημη κυβερνητική εντολή. Σημαίνει όμως ότι ένας δημόσιος λόγος που αντιμετωπίζει ελληνικά εδάφη ως μελλοντικά τουρκικά κέρδη βρίσκει χώρο και προβολή σε ένα σημαντικό φιλοκυβερνητικό μέσο της Τουρκίας.

Και αυτό είναι πολύ σοβαρότερο από μια ακόμη προκλητική φράση. Όταν η απειλή για αλλαγή συνόρων, η κατάληψη νησιών και μια νέα στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο παρουσιάζονται ως φυσιολογικές «γεωπολιτικές επιλογές», ο αναθεωρητισμός παύει να κρύβεται πίσω από διπλωματικές διατυπώσεις.

Η Αθήνα οφείλει να διαβάζει τέτοια κείμενα χωρίς πανικό, αλλά και χωρίς αυταπάτες. Οι φαντασιώσεις ενός αρθρογράφου δεν συνιστούν κρατικό σχέδιο. Αποκαλύπτουν, όμως, το ιδεολογικό περιβάλλον μέσα στο οποίο καλλιεργείται η αντίληψη ότι τα σύνορα του Αιγαίου μπορούν κάποτε να ξανασχεδιαστούν με βάση την τουρκική ισχύ.