Τσίπρας: Πρόγραμμα 7,39 δισ. με «Πατριωτική Εισφορά» – Η μεγάλη οικονομική αντεπίθεση

Με το τρίπτυχο «Παράγουμε περισσότερο – Μοιράζουμε δικαιότερα – Ζούμε καλύτερα» ο Αλέξης Τσίπρας παρουσιάζει σήμερα στη Θεσσαλονίκη το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.), επιχειρώντας να καταθέσει μια συνολική οικονομική πρόταση με ορίζοντα την επόμενη τετραετία και σαφή στόχο την παραγωγική ανασυγκρότηση, την αναδιανομή του πλούτου και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.

Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκονται δύο βασικά εργαλεία: το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, που προτείνεται ως διάδοχο χρηματοδοτικό σχήμα μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, και η λεγόμενη «Πατριωτική Εισφορά», μέσω της οποίας το επιτελείο Τσίπρα επιδιώκει να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο και να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών βαρών προς τους οικονομικά ισχυρότερους.

Το οικονομικό επιτελείο της ΕΛ.Α.Σ. παρουσιάζει το πρόγραμμα ως πλήρως κοστολογημένο. Για την τετραετία 2027–2030 προβλέπονται μέτρα συνολικού μικτού κόστους 7,39 δισ. ευρώ, με μόνιμα νέα έσοδα 1,92 δισ., καθαρή δημοσιονομική δαπάνη 5,47 δισ. και διαθέσιμο χώρο 5,60 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού, στα συγκεκριμένα μεγέθη δεν έχει υπολογιστεί το αναμενόμενο έσοδο από την Πατριωτική Εισφορά, το οποίο θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τα περιθώρια χρηματοδότησης των παρεμβάσεων.

Η βασική πολιτική γραμμή που θέλει να εκπέμψει ο Αλέξης Τσίπρας είναι ότι οι κοινωνικές δεσμεύσεις πρέπει να συνοδεύονται από συγκεκριμένες και μόνιμες πηγές χρηματοδότησης. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται να επαναλάβει τον κανόνα «καμία μόνιμη παροχή χωρίς μόνιμη πηγή χρηματοδότησης και καμία μόνιμη δαπάνη με έκτακτο έσοδο».

Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης και επίθεση στην κυβέρνηση για το Ταμείο Ανάκαμψης

Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δώσει ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και στην επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να κατηγορήσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη ότι έχασε μια σημαντική ευκαιρία να κατευθύνει μεγαλύτερο μέρος των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης σε έναν βαθύτερο παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας, στη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην περιφέρεια και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη δημιουργία του Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, το οποίο θα λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός χρηματοδότησης επενδύσεων και αναπτυξιακών παρεμβάσεων μετά τη λήξη του RRF.

Το σχέδιο παρουσιάζεται ως προσπάθεια να δημιουργηθεί μια πιο μόνιμη χρηματοδοτική βάση για την παραγωγική ανασυγκρότηση, χωρίς η οικονομία να εξαρτάται κάθε φορά από έκτακτους ευρωπαϊκούς πόρους.

Παράλληλα, το οικονομικό πρόγραμμα τοποθετεί ψηλά τη φορολογική δικαιοσύνη, με στόχο –όπως υποστηρίζει η ΕΛ.Α.Σ.– να περιοριστεί η επιβάρυνση μισθωτών και ελεύθερων επαγγελματιών και να μεταφερθεί μεγαλύτερο μέρος των βαρών προς υψηλότερα εισοδήματα και μεγαλύτερες περιουσίες.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η Πατριωτική Εισφορά, για την οποία μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί δημόσια όλες οι τεχνικές παράμετροι, τα εισοδηματικά ή περιουσιακά όρια και η εκτιμώμενη ετήσια απόδοση.

Το επιτελείο Τσίπρα επιμένει ότι το συγκεκριμένο έσοδο δεν έχει συνυπολογιστεί στα 5,60 δισ. ευρώ διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου, ώστε η βασική κοστολόγηση να μπορεί να σταθεί ακόμη και χωρίς αυτό.

«Ξέρουμε τι υποσχόμαστε και από πού πληρώνεται»

Η επιλογή αυτή έχει σαφή πολιτική στόχευση. Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να απαντήσει προκαταβολικά στην κριτική περί παροχολογίας και να εμφανίσει την οικονομική πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. ως δημοσιονομικά ελεγχόμενη και κοστολογημένη.

Συνεργάτες του σημειώνουν χαρακτηριστικά ότι το ζητούμενο «δεν είναι να υποσχεθούμε περισσότερα», αλλά να είναι γνωστό από πριν ποιο μέτρο χρηματοδοτείται, από ποια πηγή και με ποιο κόστος.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τα μέτρα θα εφαρμόζονται σταδιακά, θα αξιολογούνται πριν από την πλήρη επέκτασή τους και θα επανεξετάζονται σε ετήσια βάση ανάλογα με την πορεία της οικονομίας και των δημοσιονομικών μεγεθών.

Ο πρώην πρωθυπουργός αναμένεται να αντιπαραθέσει στη σημερινή κυβερνητική πολιτική την άποψη ότι «δημοσιονομική αξιοπιστία δεν σημαίνει κοινωνική ακινησία», υποστηρίζοντας ότι η σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών πρέπει να χρησιμοποιείται ως βάση για την προστασία των ασθενέστερων και όχι ως άλλοθι για τη διατήρηση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η θέση ότι το πρόγραμμα πρέπει να διαθέτει αποθεματικό ασφαλείας. Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο της ΕΛ.Α.Σ., η βασική κοστολόγηση αφήνει περιθώριο περίπου 130 εκατ. ευρώ μεταξύ της καθαρής δαπάνης των 5,47 δισ. και του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου των 5,60 δισ., χωρίς να υπολογίζονται πρόσθετοι πόροι από την Πατριωτική Εισφορά, το Ταμείο Σύγκλισης ή άλλα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Το πολιτικό στοίχημα για τον Αλέξη Τσίπρα είναι πλέον συγκεκριμένο. Μετά την επιστροφή του στην πρώτη γραμμή και την ανάληψη της ηγεσίας της ΕΛ.Α.Σ., επιχειρεί να παρουσιάσει ένα οικονομικό πρόγραμμα που θα συνδυάζει κοινωνικές παρεμβάσεις με δημοσιονομική πειθαρχία και ταυτόχρονα να αμφισβητήσει το κυβερνητικό επιχείρημα ότι μόνο η Νέα Δημοκρατία μπορεί να εγγυηθεί οικονομική σταθερότητα.

Οι αριθμοί που παρουσιάζονται είναι συγκεκριμένοι: 7,39 δισ. ευρώ συνολικό κόστος μέτρων, 1,92 δισ. μόνιμα νέα έσοδα, 5,47 δισ. καθαρή δαπάνη και 5,60 δισ. διαθέσιμος χώρος. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, αρχίζει στις λεπτομέρειες: από ποιους θα εισπράττεται η Πατριωτική Εισφορά, πόσα πραγματικά θα αποδίδει, πώς θα χρηματοδοτηθεί το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης και ποια συγκεκριμένα μέτρα περιλαμβάνονται στα 7,39 δισ. ευρώ. Εκεί θα κριθεί αν το σχέδιο Τσίπρα αποτελεί πράγματι μια κοστολογημένη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση ή ένα ακόμη προεκλογικό οικονομικό αφήγημα.