Ηλιακός ή ηλεκτρικός θερμοσίφωνας; Ποιος συμφέρει πραγματικά και πότε γίνεται η απόσβεση

Ο θερμοσίφωνας συγκαταλέγεται στις συσκευές που μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ενός νοικοκυριού, καθώς η ανάγκη για ζεστό νερό είναι καθημερινή και επαναλαμβανόμενη.

Με τους λογαριασμούς ρεύματος να εξακολουθούν να πιέζουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό, όλο και περισσότεροι καταναλωτές εξετάζουν εάν τους συμφέρει περισσότερο ένας ηλεκτρικός ή ένας ηλιακός θερμοσίφωνας.

Ο ηλεκτρικός κερδίζει καθαρά στη χαμηλότερη αρχική δαπάνη. Ο ηλιακός, όμως, μπορεί να προσφέρει πολύ μεγαλύτερη οικονομία σε βάθος χρόνου, ιδιαίτερα στην Ελλάδα όπου η ηλιοφάνεια παραμένει υψηλή για μεγάλο μέρος του έτους.

Η επιλογή δεν είναι ίδια για όλους. Το κόστος αγοράς, η εγκατάσταση, η θέση του διαμερίσματος, οι απαιτούμενες σωληνώσεις, η πρόσβαση στην ταράτσα και ο κανονισμός της πολυκατοικίας μπορούν να αλλάξουν αισθητά το τελικό αποτέλεσμα.

Η μεγάλη διαφορά στο αρχικό κόστος

Ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας αποτελεί σαφώς την οικονομικότερη λύση ως προς την αγορά και την αρχική εγκατάσταση. Μια τυπική συσκευή μπορεί να κοστίζει περίπου από 150 έως 300 ευρώ, ενώ η τοποθέτησή της είναι συνήθως σχετικά απλή, ειδικά όταν υπάρχει ήδη κατάλληλη ηλεκτρολογική και υδραυλική υποδομή.

Στην περίπτωση του ηλιακού θερμοσίφωνα, το αρχικό ποσό ανεβαίνει αισθητά. Ένα ποιοτικό σύστημα μπορεί να ξεπεράσει τα 800 ευρώ μόνο για την αγορά του εξοπλισμού.

Το τελικό κόστος επηρεάζεται σημαντικά και από την πολυκατοικία. Αν, για παράδειγμα, ένα διαμέρισμα βρίσκεται στον πρώτο όροφο ενός πενταώροφου κτιρίου και ο ηλιακός πρέπει να τοποθετηθεί στην ταράτσα, οι σωληνώσεις, οι συνδέσεις και οι πρόσθετες εργασίες μπορούν να ανεβάσουν τη συνολική δαπάνη ακόμη και στα 1.300 έως 1.500 ευρώ.

Αυτό είναι και το βασικό εμπόδιο που αποτρέπει αρκετά νοικοκυριά από την άμεση μετάβαση σε ηλιακό σύστημα, παρά τη μελλοντική εξοικονόμηση.

Η εικόνα αντιστρέφεται όταν εξεταστεί το κόστος λειτουργίας. Ο ηλιακός θερμοσίφωνας εκμεταλλεύεται την ηλιακή ενέργεια και μπορεί να καλύψει μεγάλο μέρος των ετήσιων αναγκών σε ζεστό νερό χωρίς αντίστοιχη κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος.

Ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας, αντίθετα, καταναλώνει ενέργεια κάθε φορά που λειτουργεί και σε ένα σπίτι με συχνή χρήση μπορεί να αποτελεί αισθητό μέρος του συνολικού λογαριασμού.

Πόσο μπορεί να εξοικονομήσει ένα νοικοκυριό

Σε ένα ενδεικτικό νοικοκυριό που καταναλώνει συνολικά 500 έως 600 κιλοβατώρες τον μήνα και χρησιμοποιεί τον ηλεκτρικό θερμοσίφωνα περίπου μία ώρα ημερησίως, η αντικατάστασή του από ηλιακό μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση κατά περίπου 60 κιλοβατώρες τον μήνα, ανάλογα βέβαια με την ισχύ της συσκευής και τις πραγματικές συνήθειες χρήσης.

Η εξοικονόμηση αυτή συσσωρεύεται σε βάθος χρόνου και μπορεί να αντισταθμίσει το αυξημένο αρχικό κόστος αγοράς και εγκατάστασης.

Σε ορισμένα παραδείγματα υπολογισμού, ο χρόνος απόσβεσης ενός ηλιακού θερμοσίφωνα μπορεί να κινηθεί κοντά στα δύο χρόνια. Στην πράξη, όμως, ο πραγματικός χρόνος εξαρτάται από την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, το κόστος της εγκατάστασης, τη χρήση ζεστού νερού και την απόδοση του συστήματος.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το σημείο τοποθέτησης. Η ταράτσα αποτελεί συνήθως την καλύτερη επιλογή, καθώς επιτρέπει μεγαλύτερη έκθεση των συλλεκτών στον ήλιο και υψηλότερη ενεργειακή απόδοση.

Στις πολυκατοικίες, ωστόσο, η εγκατάσταση μπορεί να συναντήσει εμπόδια. Η ταράτσα είναι κατά κανόνα κοινόχρηστος χώρος και η δυνατότητα τοποθέτησης ηλιακού εξαρτάται από τον κανονισμό του κτιρίου, την υπάρχουσα κατανομή του χώρου και ενδεχομένως από τη συναίνεση των συνιδιοκτητών.

Όταν δεν υπάρχει σαφής πρόβλεψη ή προκύπτουν αντιρρήσεις από άλλους ιδιοκτήτες, η διαδικασία μπορεί να γίνει περισσότερο σύνθετη και να απαιτήσει προηγούμενη νομική ή τεχνική διερεύνηση.

Εναλλακτικά, υπάρχουν περιπτώσεις όπου εξετάζεται η τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα σε μπαλκόνι. Τεχνικά διατίθενται συστήματα χαμηλού προφίλ ή λύσεις με χωριστό συλλέκτη και δοχείο, οι οποίες μπορούν υπό προϋποθέσεις να προσαρμοστούν σε εξωτερικό χώρο διαμερίσματος.

Η επιλογή αυτή έχει όμως αρκετούς περιορισμούς. Καθοριστικός είναι ο προσανατολισμός του μπαλκονιού. Νότια ή νοτιοανατολική κατεύθυνση, χωρίς έντονες σκιάσεις από γειτονικά κτίρια, προσφέρει τις καλύτερες προϋποθέσεις.

Παράλληλα πρέπει να εξετάζεται η στατική επάρκεια, καθώς το δοχείο γεμάτο νερό έχει σημαντικό βάρος. Απαιτείται επίσης έλεγχος των πολεοδομικών περιορισμών και του κανονισμού της πολυκατοικίας, επειδή μια τέτοια εγκατάσταση μπορεί να θεωρηθεί παρέμβαση στην εξωτερική όψη του κτιρίου.

Συνολικά, ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας παραμένει η φθηνότερη και απλούστερη λύση στην αρχή, ενώ ο ηλιακός έχει σαφές πλεονέκτημα στο κόστος λειτουργίας και στη μακροχρόνια εξοικονόμηση. Η σωστή επιλογή εξαρτάται τελικά από το κτίριο, το διαθέσιμο κεφάλαιο, την κατανάλωση ζεστού νερού και το πραγματικό κόστος εγκατάστασης.