Τήνος: Η κυβέρνηση νομοθετεί, οι «ημέτεροι» κερδίζουν – Η διάταξη που βρωμάει ρουσφέτι

Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο νομοθετεί η κυβέρνηση προκαλεί διάταξη που εντάχθηκε στο πρόσφατο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση των υδάτων και αφορά την ιδιωτική πολεοδόμηση εγκαταλελειμμένων και φθινόντων οικισμών.

Η υπόθεση πήρε πολιτικές διαστάσεις μετά την καταγγελία της ανεξάρτητης βουλευτού Πέτης Πέρκα στη Βουλή, η οποία υποστήριξε ότι οι νέες ρυθμίσεις δημιουργούν προϋποθέσεις εξυπηρέτησης συγκεκριμένου επιχειρηματικού σχεδίου στην Τήνο. Πρόκειται για βαρύ ισχυρισμό, ο οποίος χρειάζεται πλήρη θεσμική απάντηση από την κυβέρνηση, καθώς αφορά αλλαγές στους όρους αξιοποίησης μεγάλων εκτάσεων σε νησιωτικές περιοχές.

Το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε από το υπουργείο ως μεταρρύθμιση για τη διαχείριση του νερού, με τον Σταύρο Παπασταύρου να επιμένει ότι το νερό παραμένει δημόσιο αγαθό. Στο ίδιο νομοθέτημα, όμως, ενσωματώθηκε ολόκληρο κεφάλαιο για την πολεοδόμηση εγκαταλελειμμένων, μικρών και φθινόντων οικισμών, γεγονός που άνοιξε διαφορετικό πολιτικό μέτωπο.

Η διάταξη που αλλάζει τους όρους ιδιωτικής πολεοδόμησης

Η Πέτη Πέρκα κατήγγειλε από το βήμα της Βουλής ότι η κυβέρνηση τροποποίησε το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο για την ιδιωτική πολεοδόμηση, διευρύνοντας σημαντικά τις δυνατότητες αξιοποίησης εκτάσεων γύρω από εγκαταλελειμμένους οικισμούς.

Οι νέες διατάξεις επιτρέπουν την εφαρμογή σχετικών σχεδίων σε κατοικημένα νησιά και προβλέπουν ότι οι εκτάσεις που μπορούν να πολεοδομηθούν για την αναβίωση εγκαταλελειμμένου οικισμού μπορούν να φτάσουν συνολικά έως τα 200 στρέμματα.

Αυτό ακριβώς βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η βουλευτής υποστήριξε ότι οι αλλαγές αυτές δεν αποτελούν μια αφηρημένη πολεοδομική μεταρρύθμιση, καθώς μπορεί να δημιουργούν πολύ συγκεκριμένες επενδυτικές δυνατότητες σε περιοχές όπου το προηγούμενο πλαίσιο έθετε διαφορετικούς περιορισμούς.

Ως χαρακτηριστική περίπτωση παρουσίασε τον εγκαταλελειμμένο οικισμό Μοναστήρια στην Τήνο. Σύμφωνα με την καταγγελία της, μεγάλη έκταση γύρω από τον οικισμό έχει περιέλθει σε εταιρικά συμφέροντα που συνδέονται με τον βιομήχανο Μιχάλη Στασινόπουλο και υπάρχει σχέδιο αξιοποίησής της μέσω νεοσύστατης εταιρείας.

Η Πέρκα έθεσε ευθέως το ερώτημα αν οι συγκεκριμένες νομοθετικές αλλαγές διευκολύνουν αυτό το επενδυτικό σχέδιο, το οποίο, όπως υποστήριξε, θα αντιμετώπιζε εμπόδια με βάση το προηγούμενο καθεστώς. Για να στηρίξει την καταγγελία της κατέθεσε στα πρακτικά της Βουλής φωτογραφικό υλικό με τοπογραφικό διάγραμμα και στοιχεία της μονοπρόσωπης ΙΚΕ που, κατά την ίδια, συνδέεται με την υπόθεση.

Το Μαξίμου οφείλει καθαρές απαντήσεις

Η καταγγελία περί «φωτογραφικής» νομοθέτησης δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένη μόνο επειδή διατυπώθηκε στη Βουλή. Τα στοιχεία, όμως, που παρουσιάστηκαν επιβάλλουν μια συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη απάντηση από το υπουργείο Περιβάλλοντος: ποια ανάγκη επέβαλε τη συγκεκριμένη αλλαγή, ποιες επενδύσεις μπορεί να επωφεληθούν και γιατί αυξήθηκε η δυνατότητα πολεοδόμησης έως τα 200 στρέμματα;

Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό ζήτημα. Όταν μια κυβέρνηση αλλάζει το πολεοδομικό πλαίσιο με τρόπο που μπορεί να δημιουργήσει σημαντική υπεραξία σε ιδιωτικές εκτάσεις, η απόλυτη διαφάνεια δεν αποτελεί προαιρετική πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση.

Η κυβέρνηση οφείλει επίσης να εξηγήσει εάν είχε προηγηθεί αξιολόγηση των συνεπειών που μπορεί να έχουν τέτοιου είδους ρυθμίσεις για τα νησιά, το τοπίο και την εκτός σχεδίου δόμηση. Η δυνατότητα «αναβίωσης» εγκαταλελειμμένων οικισμών μπορεί πράγματι να αποτελέσει εργαλείο περιφερειακής ανάπτυξης. Μπορεί όμως, χωρίς αυστηρούς περιορισμούς, να εξελιχθεί σε όχημα δημιουργίας νέων τουριστικών ή οικιστικών συγκροτημάτων σε ιδιαίτερα ευαίσθητες περιοχές.

Η Πέτη Πέρκα έκανε λόγο για κίνδυνο δημιουργίας πολυτελών κλειστών οικισμών και νέων ζωνών δόμησης προς όφελος μεγάλων επενδυτών. Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση της αντιπολίτευσης, όμως η ίδια η νομοθετική αλλαγή είναι πραγματική και πλέον αποτελεί νόμο του κράτους.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν μπορεί να απαντά σε τέτοιες καταγγελίες μόνο με γενικές διαβεβαιώσεις περί ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού. Όταν μια ρύθμιση μπορεί να αλλάξει την αξία και τη δυνατότητα αξιοποίησης εκατοντάδων στρεμμάτων, απαιτούνται ονόματα, στοιχεία, αιτιολόγηση και πλήρης δημοσιότητα. Διαφορετικά, η σκιά της «κατά παραγγελία» νομοθέτησης θα παραμένει πάνω από τη συγκεκριμένη υπόθεση.