Ασφαλιστικά ταμεία: 3.029 οφειλέτες χρωστούν σχεδόν 13 δισ. ευρώ

Μια έντονα άνιση κατανομή χρεών έχει διαμορφωθεί στα ασφαλιστικά ταμεία, δημιουργώντας στην πράξη μια ιδιότυπη «πυραμίδα» οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ. Στη βάση βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες μικροοφειλέτες, ενώ στην κορυφή μια πολύ περιορισμένη ομάδα μεγαλοοφειλετών συγκεντρώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος του συνολικού χρέους.

Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 δείχνουν ότι το πρόβλημα συνεχίζει να διογκώνεται. Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ ανήλθαν στα 52,42 δισ. ευρώ, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό.

Μόνο μέσα στο τρίμηνο Απριλίου–Ιουνίου προστέθηκαν επιπλέον 639,1 εκατ. ευρώ, ενώ σε ετήσια βάση, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, η αύξηση φθάνει τα 2,13 δισ. ευρώ.

Το συνολικό ποσό, ωστόσο, αποτελεί μόνο τη μία πλευρά της εικόνας. Το κρίσιμο ζήτημα βρίσκεται στη σύνθεση του χρέους, στο ποιοι είναι οι οφειλέτες, στο ύψος των ποσών που τους βαραίνουν και κυρίως στο ποιο μέρος των δεκάδων δισεκατομμυρίων μπορεί πράγματι να εισπραχθεί.

Οι περισσότεροι χρωστούν λίγα – Οι λίγοι συγκεντρώνουν δισεκατομμύρια

Η συντριπτική πλειονότητα των οφειλετών βρίσκεται στις χαμηλότερες κατηγορίες χρέους. Συνολικά 1.476.505 οφειλέτες εμφανίζονται να έχουν υποχρεώσεις έως 15.000 ευρώ. Αποτελούν το 69,73% του συνόλου, όμως οι συνολικές οφειλές τους περιορίζονται στα 5,21 δισ. ευρώ.

Αν το όριο επεκταθεί έως τις 30.000 ευρώ, τότε ο αριθμός των οφειλετών ανεβαίνει στους 1.788.473, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 84,47% του συνόλου.

Στην πράξη, περισσότεροι από οκτώ στους δέκα οφειλέτες που εμφανίζονται στα μητρώα του ΚΕΑΟ χρωστούν ποσά μέχρι 30.000 ευρώ.

Η κατηγορία αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση των ρυθμίσεων, καθώς στόχος είναι να περιοριστεί η περαιτέρω διόγκωση μικρότερων αρχικών χρεών από τόκους και πρόσθετες επιβαρύνσεις. Στο πλαίσιο αυτό, παραμένει διαθέσιμη μέχρι το τέλος του έτους η δυνατότητα ρύθμισης έως 72 δόσεις.

Στην κορυφή της πυραμίδας η εικόνα αλλάζει πλήρως. Μόλις 3.029 οφειλέτες εμφανίζουν χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ ο καθένας, όμως συγκεντρώνουν συνολικές οφειλές ύψους 12,93 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για περίπου 3.000 περιπτώσεις που αντιστοιχούν στο 24,68% του συνολικού χρέους προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Η υπερσυγκέντρωση αυτή εξηγεί γιατί οι μεγαλοοφειλέτες αποτελούν βασικό στόχο των εισπρακτικών μηχανισμών.

Ακόμη και η επιτυχής είσπραξη ενός περιορισμένου μέρους των συγκεκριμένων οφειλών θα μπορούσε να αποδώσει περισσότερα έσοδα από την ταυτόχρονη διαχείριση δεκάδων χιλιάδων πολύ μικρότερων χρεών.

Εξίσου ανησυχητικό είναι ότι η νέα αύξηση του συνολικού ποσού δεν προέρχεται μόνο από τις προσαυξήσεις παλαιών υποχρεώσεων. Από τα 639,1 εκατ. ευρώ που προστέθηκαν στο δεύτερο τρίμηνο, τα 401,7 εκατ. ευρώ, δηλαδή ποσοστό 62,84%, αφορούν πρόσθετα τέλη.

Παράλληλα, άλλα 237,4 εκατ. ευρώ προέρχονται από νέες οφειλές που πέρασαν στο χαρτοφυλάκιο του ΚΕΑΟ, ένδειξη ότι το πρόβλημα εξακολουθεί να παράγει καινούργιο χρέος.

Από το συνολικό ποσό των 52,42 δισ. ευρώ, περίπου 30,3 δισ. ευρώ αφορούν την κύρια οφειλή, ενώ τα υπόλοιπα 22,11 δισ. ευρώ αποτελούνται από πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Με άλλα λόγια, περισσότερο από το 40% του συνολικού χρέους δεν αντιστοιχεί στο αρχικό ποσό, αλλά σε επιβαρύνσεις που συσσωρεύτηκαν σταδιακά και εκτόξευσαν τον τελικό λογαριασμό.

Δισεκατομμύρια χαμηλής εισπραξιμότητας και πίεση στους οφειλέτες

Ακόμη πιο σύνθετη είναι η εικόνα σε ό,τι αφορά το πόσο από αυτό το χρέος μπορεί πραγματικά να εισπραχθεί. Από τα 52,42 δισ. ευρώ, περίπου 10,82 δισ. ευρώ κατατάσσονται στην κατηγορία πολύ χαμηλής εισπραξιμότητας.

Στο συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται παλαιές υποχρεώσεις, οφειλές εργοδοτών που έχουν πτωχεύσει ή βρίσκονται υπό εκκαθάριση, περιπτώσεις επιχειρήσεων που δεν υπέβαλαν ποτέ Αναλυτική Περιοδική Δήλωση και δεν πραγματοποίησαν καταβολές προς το ΚΕΑΟ, καθώς και χρέη ασφαλισμένων που έχουν αποβιώσει.

Η εκκαθάριση αυτών των περιπτώσεων θεωρείται αναγκαία, προκειμένου να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιο τμήμα του συνολικού ποσού αποτελεί πραγματική και εισπράξιμη απαίτηση και ποιο παραμένει ουσιαστικά λογιστικό βάρος.

Την ίδια στιγμή, το ΚΕΑΟ εντείνει τις ενέργειες προς τους οφειλέτες. Μόνο κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 εστάλησαν 81.269 ατομικές ειδοποιήσεις, με τις οποίες ζητείται εξόφληση ή ένταξη σε ρύθμιση εντός 20 ημερών.

Μετά την παρέλευση αυτής της προθεσμίας μπορεί να ενεργοποιηθεί η διαδικασία λήψης μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, αυξάνοντας την πίεση σε όσους παραμένουν εκτός ρύθμισης.

Οι συνολικές εισπράξεις του ΚΕΑΟ κατά το δεύτερο τρίμηνο διαμορφώθηκαν στα 450,34 εκατ. ευρώ, ενώ σε επίπεδο πρώτου εξαμήνου του 2026 έφθασαν τα 842,43 εκατ. ευρώ.

Η διαφορά, πάντως, μεταξύ των ποσών που εισπράττονται και του συνολικού αποθέματος των 52,42 δισ. ευρώ παραμένει χαώδης. Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι η δεξαμενή των οφειλών δεν αφορά μόνο παλαιά χρέη που συσσωρεύτηκαν σε βάθος χρόνου.

Νέες οφειλές συνεχίζουν να προστίθενται, ενώ οι προσαυξήσεις διογκώνουν τα παλαιότερα ποσά, δημιουργώντας έναν μηχανισμό συνεχούς ανατροφοδότησης του προβλήματος. Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ δείχνουν έτσι ότι το ασφαλιστικό χρέος παραμένει μια ανοιχτή πληγή για τον e-ΕΦΚΑ, με εκατομμύρια οφειλέτες στη βάση, λίγους μεγαλοοφειλέτες στην κορυφή και δεκάδες δισεκατομμύρια που εξακολουθούν να απομακρύνονται από την πραγματική δυνατότητα είσπραξης.