Νεκροψία στη σορό του Γιώργου Μαζωνάκη: Έρευνα για τα αίτια θανάτου

Η ιατροδικαστική διερεύνηση της υπόθεσης του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη κορυφώνεται σήμερα με τη διενέργεια της νεκροψίας-νεκροτομής, μιας διαδικασίας που αναμένεται να ρίξει φως στα ακριβή αίτια που οδήγησαν στην απώλεια της ζωής του. Κεντρικό ζήτημα που απασχολεί τις αρχές είναι κατά πόσον ο θάνατος συνδέεται αιτιωδώς με την ιατρική πράξη της πλασμαφαίρεσης, η οποία, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, είχε προηγηθεί της κατάρρευσης του ασθενούς. Οι έρευνες επικεντρώνονται στη σχέση μεταξύ της επεμβατικής αυτής διαδικασίας και του μοιραίου συμβάντος, με τους ειδικούς να εξετάζουν κάθε πιθανό ενδεχόμενο.

Ο ιατροδικαστής Δημήτρης Γαλεντέρης, μιλώντας στο ΕΡΤnews, περιέγραψε τη μεθοδολογία που θα ακολουθήσουν οι συνάδελφοί του, ξεκινώντας από τη μακροσκοπική εξέταση της σορού. Στόχος της πρώτης αυτής φάσης είναι να διαπιστωθεί εάν υπάρχει εμφανής αιτία θανάτου, όπως για παράδειγμα ένα τραύμα ή κάποια παθολογική ένδειξη. Παράλληλα, οι ιατροδικαστές θα αναζητήσουν ευρήματα που θα μπορούσαν να συνδεθούν αιτιολογικά με την πλασμαφαίρεση, μια διαδικασία που φέρεται να πραγματοποιήθηκε στο συγκεκριμένο ιατρείο. Η σύνδεση αυτή είναι κρίσιμη για τον προσδιορισμό της ευθύνης και την κατανόηση του μηχανισμού του θανάτου.

Όπως επεσήμανε ο κ. Γαλεντέρης, ένα καθοριστικό στοιχείο για την πορεία της έρευνας είναι ο ακριβής προσδιορισμός της τεχνικής πλασμαφαίρεσης που εφαρμόστηκε. Δεδομένου ότι υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι, καθεμία από τις οποίες ενέχει διαφορετικούς κινδύνους και δυνητικές επιπλοκές, η ταυτοποίηση της συγκεκριμένης τεχνικής κρίνεται απαραίτητη. Αυτό θα επιτρέψει στους ειδικούς να αξιολογήσουν εάν η διαδικασία διεξήχθη σύμφωνα με τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας και εάν οι επιπλοκές που παρουσιάστηκαν ήταν αναμενόμενες ή οφείλονταν σε ιατρικό σφάλμα.

Η ιατροδικαστική διερεύνηση, ωστόσο, δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί με τη σημερινή διαδικασία. Εφόσον από τη νεκροψία-νεκροτομή δεν προκύψει σαφής αιτία θανάτου, οι αρχές θα προχωρήσουν στη λήψη δειγμάτων για τοξικολογικές και ιστοπαθολογικές εξετάσεις. Τα δείγματα αυτά θα σταλούν στα αρμόδια εργαστήρια, όπου θα αναλυθούν διεξοδικά, προκειμένου να ανιχνευθούν τυχόν τοξικές ουσίες ή παθολογικές αλλοιώσεις που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τον θάνατο. Η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο και εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, καθώς τα αποτελέσματα ενδέχεται να μην είναι άμεσα διαθέσιμα.

Οι αναφορές του ΕΚΑΒ και οι αντιφάσεις

Ιδιαίτερη βαρύτητα στη δημόσια συζήτηση έδωσε ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, ο οποίος αναφέρθηκε λεπτομερώς σε όσα φέρεται να διαπίστωσαν οι διασώστες του ΕΚΑΒ όταν έφτασαν στο ιατρείο. Σύμφωνα με τον κ. Γιαννάκο, προκύπτουν σοβαρές αντιφάσεις μεταξύ των περιγραφών των δύο γιατρών που βρίσκονταν στον χώρο και της εκδοχής των διασωστών. Ειδικότερα, όπως υποστήριξε, όταν το ΕΚΑΒ έφτασε στο σημείο, ο Γιώργος Μαζωνάκης βρισκόταν σε κατάσταση ανακοπής και άπνοιας, και οι διασώστες ξεκίνησαν άμεσα προσπάθειες καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ).

Ο κ. Γιαννάκος έθεσε επίσης το κρίσιμο ερώτημα γιατί, σύμφωνα με τις αναφορές, δεν υπήρχε απινιδωτής στον χώρο του ιατρείου, παρά το γεγονός ότι εκεί πραγματοποιούνταν μια τόσο παρεμβατική ιατρική διαδικασία όπως η πλασμαφαίρεση. Η ύπαρξη απινιδωτή είναι ζωτικής σημασίας σε περιπτώσεις καρδιακής ανακοπής, καθώς μπορεί να αποκαταστήσει τον φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό και να αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης. Η απουσία του εγείρει ερωτήματα σχετικά με την τήρηση των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων ασφαλείας σε τέτοιους χώρους.

Παράλληλα, ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ ανέφερε ότι οι διασώστες αρχικά δεν γνώριζαν την ταυτότητα του ασθενούς, και η ταυτοποίησή του έγινε στη συνέχεια στο νοσοκομείο. Χαρακτήρισε δε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι οι γιατροί που βρίσκονταν στον χώρο δεν συνόδευσαν, σύμφωνα με τον ίδιο, τον ασθενή με το ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Η συνοδεία από τους θεράποντες ιατρούς θα ήταν σημαντική, καθώς θα μπορούσαν να ενημερώσουν τους γιατρούς του νοσοκομείου για την κατάσταση του ασθενούς και τις ενέργειες στις οποίες είχαν προβεί προηγουμένως, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φροντίδας. Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν στοιχεία που μένει να διερευνηθούν από τις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

«Η πλασμαφαίρεση απαιτεί κατάλληλο περιβάλλον και εξοπλισμό»

Ο Μιχάλης Γιαννάκος υποστήριξε ότι η πλασμαφαίρεση είναι μια ιδιαίτερα σοβαρή ιατρική πράξη, η οποία, κατά την άποψή του, δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται σε απλά ιατρεία, αλλά σε οργανωμένες μονάδες που διαθέτουν την απαραίτητη πιστοποίηση, τον κατάλληλο εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό. Η πλασμαφαίρεση, ως επεμβατική διαδικασία, ενέχει κινδύνους και απαιτεί στενή ιατρική παρακολούθηση καθ' όλη τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωσή της.

Στο ίδιο ζήτημα παρενέβη ο Δημήτρης Γαλεντέρης, επισημαίνοντας ότι σε κάθε επεμβατική ιατρική διαδικασία πρέπει να υπάρχει η αντίστοιχη εξειδίκευση του γιατρού, αλλά και η δυνατότητα αντιμετώπισης πιθανών επιπλοκών. Όπως εξήγησε, ένα ιατρείο που πραγματοποιεί παρεμβατικές πράξεις θα πρέπει να διαθέτει πιστοποιήσεις, εξοπλισμό αναζωογόνησης και προσωπικό με την απαραίτητη κατάρτιση, ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει ένα έκτακτο περιστατικό. «Όταν έχεις εξοπλισμό ο οποίος είναι τόσο παρεμβατικός όπως η πλασμαφαίρεση, προφανώς θα πρέπει να έχεις και τα κατάλληλα εργαλεία για να αντιμετωπίσεις οποιαδήποτε επιπλοκή», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ιατροδικαστής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αυστηρή τήρηση των προτύπων ασφαλείας.

Το ζήτημα των ελέγχων

Με αφορμή την υπόθεση, ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ έθεσε ευρύτερα το ζήτημα του ελέγχου αντίστοιχων χώρων που λειτουργούν ως ιατρεία ή κλινικές και πραγματοποιούν ιατρικές ή αισθητικές πράξεις. «Είναι καιρός πια, μετά από αυτό που έγινε, να υπάρξει ένας πολύ σοβαρός έλεγχος γιατί κινδυνεύει η δημόσια υγεία», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν αντίστοιχες εγκαταστάσεις στην Αττική και στην περιφέρεια που, κατά την εκτίμησή του, δεν πληρούν τους απαραίτητους κανόνες ασφαλείας ή δεν διαθέτουν την απαιτούμενη πιστοποίηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, έλεγχοι θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται από τους Ιατρικούς Συλλόγους, τις υγειονομικές υπηρεσίες και την Περιφέρεια, ανάλογα με την άδεια και τη δραστηριότητα κάθε εγκατάστασης.

Ο κ. Γιαννάκος υπογράμμισε παράλληλα ότι δεν αρκεί ένα ιατρείο να διαθέτει απλώς άδεια λειτουργίας, όταν πραγματοποιούνται σε αυτό ιδιαίτερα παρεμβατικές πράξεις. Τόνισε ακόμη την ανάγκη οι πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε θεραπείες και πρακτικές που διαφημίζονται, αλλά και την υποχρέωση της Πολιτείας να προστατεύει τους ασθενείς. Η υπόθεση αυτή, όπως είπε, αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας και την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων σε όσους παραβιάζουν τους κανόνες.

Θα μπορούσε η έγκαιρη παρέμβαση να είχε αλλάξει την έκβαση;

Ερωτηθείς εάν η ύπαρξη απινιδωτή ή μια νωρίτερη κλήση στο ΕΚΑΒ θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε διαφορετική έκβαση, ο Δημήτρης Γαλεντέρης ήταν σαφής ότι αυτό εξαρτάται από την πραγματική αιτία του θανάτου. Όπως εξήγησε, εάν η αιτία ήταν τέτοια που δεν επέτρεπε την αναζωογόνηση, τότε ακόμη και μια νωρίτερη άφιξη του ΕΚΑΒ ενδεχομένως να μην μπορούσε να αλλάξει την κατάσταση. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι σε κάθε περίπτωση οι επαγγελματίες υγείας οφείλουν να επιχειρούν άμεσα την αναζωογόνηση, διαθέτοντας την απαραίτητη τεχνική και επιστημονική κατάρτιση. Η έγκαιρη και σωστή εφαρμογή των πρωτοκόλλων ΚΑΡΠΑ είναι ζωτικής σημασίας, ανεξαρτήτως της υποκείμενης αιτίας.

Το κρίσιμο ζήτημα του προεγχειρητικού ελέγχου

Ο Μιχάλης Γιαννάκος στάθηκε ακόμη στην αναφορά ότι ο ασθενής δεν αισθανόταν καλά πριν από τη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα έπρεπε να έχει προηγηθεί ιατρική αξιολόγηση και, εφόσον κρινόταν απαραίτητο, παραπομπή του σε νοσοκομείο. Ο προεγχειρητικός έλεγχος είναι θεμελιώδης για την ασφάλεια του ασθενούς, καθώς επιτρέπει τον εντοπισμό τυχόν αντενδείξεων ή παραγόντων κινδύνου που θα μπορούσαν να καταστήσουν την επέμβαση επικίνδυνη.

Ο Δημήτρης Γαλεντέρης πρόσθεσε ότι ο προεγχειρητικός έλεγχος δεν αφορά μόνο τους ασθενείς που εμφανίζουν συμπτώματα. «Όταν προβαίνεις σε μια επεμβατική διαδικασία, πρέπει να υπάρχει προεγχειρητικός έλεγχος», σημείωσε, εξηγώντας ότι αυτός εφαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε τέτοιου είδους διαδικασίες. Ο έλεγχος αυτός περιλαμβάνει συνήθως τη λήψη ιστορικού, κλινική εξέταση και εργαστηριακές εξετάσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο ασθενής είναι σε θέση να υποβληθεί με ασφάλεια στη διαδικασία. Η παράλειψη του προεγχειρητικού ελέγχου μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, όπως αποδεικνύεται από την τραγική αυτή υπόθεση.

Τα ευρήματα της νεκροψίας-νεκροτομής και οι εργαστηριακές εξετάσεις αναμένεται πλέον να ρίξουν περισσότερο φως στα ακριβή αίτια του θανάτου και στο εάν υπάρχει αιτιώδης σύνδεση με την ιατρική διαδικασία που είχε προηγηθεί. Η ολοκλήρωση της έρευνας θα καθορίσει εάν πρόκειται για ιατρικό λάθος, ατύχημα ή άλλη αιτία, και θα αποτελέσει τη βάση για τυχόν περαιτέρω νομικές ενέργειες. Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σχετικά με την ασφάλεια των επεμβατικών διαδικασιών σε μη νοσοκομειακούς χώρους και την ανάγκη αυστηρότερης εποπτείας.